Officieel rapport van de inspectie/marktwezen. 22 juli 1942. [Bovenaan gestempeld/getypt:]
Nº 77/51/1 M. 1942 22/7

R A P P O R T

Heden morgen werd mij door een jongeman, genaamd J.Zwart en wonende Kromme Mijdrechtstraat 3 alhier, assistentie verzocht, omdat hij op Dinsdag 21 Juli van een kooper een mand, inhoudende 10 pond kersen had gekocht voor f.3.-, welke kersen van een zeer minderwaardig soort bleken. Naar aanleiding hiervan heb ik, op aanwijzing van Zwart, op pier 7 van de Centrale Markt staande gehouden A.J.Veraar.Jr, wonende Laurierstraat 220 alhier. Bij onderzoek bleek evenwel dat niet hij maar zijn vader, kooper A.J.Veraar.Sr de kersen aan den jongeman Zwart had verkocht. Inmiddels was er iemand van de Prijsbeheersching verschenen, die dit geval verder in onderzoek heeft genomen.
Reden waarom ik van dit geval melding maak is, dat A.J.Veraar.Jr. nadat ik hem op pier 7 had staande gehouden en naar zijn toegangs-kaart voor de Centrale Markt had gevraagd, aanvankelijk weigerde hij zijn kaart te vertoonen, terwijl hij hierbij mij allerlei verwenschingen toeschreeuwde. Ook deelde hij mij mede dat hij mij bij de Duitsche Politie zou rapporteeren. Naar aanleiding hiervan heb ik de kaart van Veraar.Jr ingenomen en stel hem hierbij te Uwer beschikking.

[Onderaan links:]
Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen

[Onderaan rechts:]
Amsterdam 22 Juli 1942
Controleur,

(Nieuwenhuijs)

[Handgeschreven toevoegingen:]
(In paars/blauw links: paraaf/handtekening)
(In rood midden: 77/51/2)
(In blauw krijt/potlood onderaan:)
1 Week schorsing wegens wangedrag.
ing: Maandag 27 Juli
(gevolgd door een paraaf) Dit document is een ambtelijk rapport van een controleur op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van het incident is een consumentenklacht: J. Zwart kocht kersen die van slechte kwaliteit bleken te zijn ("minderwaardig soort") voor 3 gulden.

De situatie escaleert wanneer controleur Nieuwenhuijs de verkeerde persoon aanspreekt (de zoon in plaats van de vader). De zoon, A.J. Veraar Jr., reageert agressief. Het meest opmerkelijke in de tekst is de dreiging van Veraar Jr. om de controleur aan te geven bij de "Duitsche Politie". Dit was in 1942 een zeer zwaar drukmiddel en wijst op de gespannen verhoudingen tussen marktkooplieden en Nederlandse toezichthouders onder het bezettingsregime.

De sanctie is onderaan handgeschreven toegevoegd: een schorsing van één week wegens wangedrag, ingaande op 27 juli 1942. Het document toont de bureaucratische afhandeling van ordeverstoringen op de markt en de rol van de "Prijsbeheersching", de instantie die in de oorlog toezag op eerlijke prijzen en handel. Het jaar 1942 was een cruciaal jaar in de bezetting van Nederland. Schaarste nam toe, waardoor de controle op kwaliteit en prijzen op de Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) van groot belang was voor de voedselvoorziening.

De "Dienst van het Marktwezen" hield toezicht op de handel. Handelaren hadden een toegangskaart nodig om hun beroep uit te oefenen; het innemen van deze kaart betekende een direct verbod om te handelen. Dat Veraar Jr. dreigt met de Duitse politie, suggereert dat hij hoopte dat de bezetter harder zou optreden tegen de Nederlandse controleur dan tegen hemzelf, of dat hij de autoriteit van de Nederlandse ambtenaar niet erkende. De "Prijsbeheersching" (Gemachtigde voor de Prijzen) werkte nauw samen met de bezetter om de zwarte markt tegen te gaan, hoewel de kersentransactie hier een relatief klein vergrijp lijkt.