Getypt politierapport / proces-verbaal van de Centrale Markt Amsterdam. [Bovenaan links:]
Nº 77/63/1 M. 1942 3/9

[Gecentreerd:]
R A P P O R T

Op Donderdag 27 Augustus 1942,omstreeks 11,30 v.m,werd mij,onderge-
teekende,controleur Felyhuis,door kooper J,denRooyen,wonende Machine-
weg te Aalsmeer,aangifte gedaan,dat van van bakfiets welke op pier
E van de Centrale Markt geparkeerd stond,was gestolen:
een kist,inhoudende ~~mx~~ 24 fleschjes bier,een kist sla,twee kisten
andijvie en een potenbak met bloemkool.Een door mij ingesteld onder-
zoek leverde,gezien de geringe aanwijzingen welke men mij kon ver-
strekken geen resultaat.Op dien dag omstreeks 3 uur n.m,werd ik
echter opgebeld door rechercheur Lijbrand,dienstdoende aan het Hoofd-
bureau van Politie alhier,die mij mededeelde dat hij zoo juist twee
jongemannen had aangehouden,die zich blijkbaar aan prijsoverschrij-
ding hadden schuldig gemaakt,welke jongemannen ~~welke jongemannen~~ op
een handkar de hiervoor besproken partij groenten met zich voerden
Beide jongemannen hebben aan den rechercheur Lijbrand bekend,dat zij
deze groenten en de kist bi~~er~~ op de Centrale Markt hadden gestolen,
terwijl zij ook hebben verklaard,dat zij zich den toegang tot hhet
marktterrein hebben verschaft door over het hek te klimmen.Zij ble-
ken namelijk niet in het bezit te zijn van een toegangskaart.
Deze jongemannen zijn respectievelijk genaamd:
WILLEM WAGTER.
geboren te Amsterdam 3 November 1926,wonende Govert Flinckstraat 85
en
Adriaan Hendrik Ernst,
geboren te Amsterdam 7 Juli 1922,wonende Govert Flinckstraat 185.

Zij nog vermeld,dat Ernst voorheen bij verschillende koopers als
personeel in dienst is geweest en al zoodanig toegang heeft gehad
tot de Centrale Markt van 1938 tot en met 1940.
Het onderzoek in deze wordt door rechercheur Lijbrand voortgezet.

Amsterdam ~~x22xNovember~~
28 Augustus 1942

Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.

Controleur,
[Handtekening: Felyhuis]

[Linksonder handgeschreven notities:]
[Paraaf in blauw]
G.v.
31/8

[In rood handgeschreven:]
~~Inwinnen~~
Provisiorische kaarten aanleggen.
31-8-42
[Paraaf]

[Onderaan handgeschreven:]
op Stamkaarten overgebracht
4/9-42 h * Taal en spelling: Het document is geschreven in het Nederlands met de toenmalige spelling (bijv. "kooper", "fleschjes", "teekende"). Er staan enkele typefouten in die handmatig zijn gecorrigeerd (zoals de doorgestreepte woorden).
* Inhoudelijke kern: Het rapport beschrijft de diefstal van bier en groenten vanaf een bakfiets op de Centrale Markt. De daders werden niet direct gepakt door de marktcontroleurs, maar later op de dag door de reguliere politie aangehouden op verdenking van "prijsoverschrijding" (economisch delict). Tijdens die aanhouding bekenden zij de diefstal op de markt.
* Modus operandi: De daders hadden geen toegangskaart en zijn over de hekken van het marktterrein geklommen. Een van de daders was een oud-medewerker van de markt, wat verklaart waarom hij bekend was met het terrein.
* Administratieve afhandeling: De handgeschreven rode en zwarte teksten onderaan tonen de bureaucratische verwerking. Er werden "provisiorische kaarten" (tijdelijke dossiers) aangemaakt die later werden omgezet naar "stamkaarten", waarschijnlijk ten behoeve van een zwarte lijst of strafbladadministratie van het Marktwezen. * Historische periode: Dit document stamt uit augustus 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en distributie: De diefstal van relatief kleine hoeveelheden voedsel (andijvie, sla, bloemkool) en de arrestatie op grond van "prijsoverschrijding" (zwarte handel) zijn typerend voor de oorlogstijd, waarin voedsel schaars was en de handel streng werd gereguleerd door de bezetter.
* De Centrale Markt: De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was tijdens de oorlog een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad. De strenge controle met toegangskaarten en hekken was noodzakelijk om diefstal en ongecontroleerde handel te beperken.
* Sociaal-geografisch: De daders woonden in de Govert Flinckstraat in de Pijp, destijds een dichtbevolkte arbeiderswijk. De diefstal kan zowel ingegeven zijn door opportunisme als door de nijpende tekorten in de stad.