Dienstverslag / Rapportage van prijsbeheersing. 27 augustus 1942 (betreft gebeurtenissen op 26 augustus 1942). J.P.N. Boon, controleur. Den Heer Bedrijfschef v/h Marktwezen (Amsterdam). No 77/64/1 M. 1942 3/9
R A P P O R T.

OP Woensdag 26 Augustus 1942, werd mij ondergetee kende, J.P.N. Boon, door den Heer Besse, Ambtenaar C.C.C.D verzocht eventueel assitentie te verleenen, betreffende verkoop van snij en spercieboonen ver boven de Max: prijs. Deze boonen zouden door de grossier J. van Es, pakhuis pier C No 13 tegen F.0,60 per K.G. verkocht worden. Omstreeks 9,30 uur, werden eenige koopers op het terrein der C.M door Besse aangehouden. Zij verklaarden van van Es boonen gekocht te hebben tegen F.0.60 per K.G. Door Besse is de geheele voorraad bij van Es inbeslag genomen en naar de Ned; Vei l ling gebracht. Tevens kan ik U nog mededeelen, dat van Es voorheen de boonen van Bernard, die een G.P kaart heeft aangevraagd bij de Directie van het Marktwezen, deze boonen aan van Es had verkocht voor F.0,40 per K.G. Kort daarna hield ik de kooper W F v l Leenen, kooper, wonende van Ostadestraat 319 alhier staande, die op zijn paard en wagen eenige zakken met boonen had. Hij verklaarde mij deze boonen gekocht te hebben van de kleinhandelaar W.C. Deetman, koopman, wonende van Guerickestraat 80 huis alhier. 0 4. twee zak sercieboonen a F0,57½ per K.G en twee zak spekboonen a F.0.65 per K.G. Aangezien Deetman kleinhandelaar is, mag hij op het terrein van de C.M aan geen ander groenten of fruit verkoopen. Ook deze zaak zal door Besse Behandeld worden.

Den Heer Bedrijfschef Amsterdam 27 Augustus 1942.
v/h Marktwezen. de controleur,
(getekend) J.P.N. Boon. In dit rapport doet controleur J.P.N. Boon verslag van een gezamenlijke actie met de Crisis Controle Dienst (C.C.C.D.) op de Centrale Markt (C.M.) in Amsterdam. De kern van de rapportage is tweeledig:

1. Prijsopdrijving door een grossier: Grossier J. van Es wordt ervan beschuldigd snij- en sperziebonen te verkopen voor 0,60 gulden per kilo, wat ruim boven de vastgestelde maximumprijs lag. De volledige voorraad is in beslag genomen en afgevoerd naar de Nederlandse Veiling. Er wordt tevens melding gemaakt van de inkoopketen: de bonen kwamen van een zekere 'Bernard' die ze voor 0,40 gulden aan Van Es had verkocht.
2. Illegale handel door een kleinhandelaar op het marktterrein: De controleur betrapte een koper (W.F. v.l. Leenen) die bonen had gekocht van kleinhandelaar W.C. Deetman. Voor een kleinhandelaar was het verboden om op het terrein van de Centrale Markt handel te drijven met anderen. Ook hier was sprake van afwijkende prijzen voor sperziebonen (0,57½ gulden) en spekbonen (0,65 gulden).

Het rapport toont de nauwe controle op de voedseldistributie en de strikte handhaving van zowel prijsvoorschriften als marktreglementen tijdens de oorlogsjaren. Dit document stamt uit augustus 1942, een periode waarin Nederland ruim twee jaar bezet was door nazi-Duitsland. De schaarste aan voedsel en goederen nam hand over hand toe, waardoor de bezetter een strikt systeem van distributie en prijsbeheersing invoerde.

• C.C.C.D.: De Crisis Controle Dienst was de instantie die toezag op de naleving van de distributieregels en maximumprijzen. Zij traden hard op tegen de 'zwarte handel' en prijsopdrijving.
• Maximumprijzen: Om inflatie en woekerwinsten te voorkomen, stelde de overheid maximumprijzen vast voor primaire levensbehoeften. Overtredingen werden zwaar bestraft, variërend van boetes en inbeslagname tot gevangenisstraf.
• De Centrale Markt (C.M.): De Centrale Markthallen in Amsterdam-West vormden de spil van de voedselvoorziening voor de stad. Hier vond de groothandel plaats. Het was strikt gereguleerd wie daar mocht handelen om te voorkomen dat goederen via illegale wegen (buiten de bonkaarten om) de stad in kwamen.
• Tijdsbeeld: De vermelding van "paard en wagen" herinnert aan een tijd waarin gemotoriseerd transport door brandstoftekorten grotendeels was verdwenen uit het straatbeeld. De details over specifieke bedragen (halve centen) illustreren hoe precair de economische balans was.