Officieel rapport met administratieve aantekeningen. 14 september 1942. (Getypt gedeelte)

Nº 77/70/1 M. 1942 [handgeschreven in potlood: 17/9]
R A P P O R T

Heden morgen, omstreeks 7.55 uur v.m., heeft bij het toegangshek van de Centrale Markt, ingang middenpoort, een aanrijding plaats gehad, waarbij de vrachtauto van den kooper A. de Jong, genummerd G-91429 aan de voorzijde boven de rechterlamp werd ingedeukt, terwijl de gasleiding ter plaatste werd ontzet. Deze aanrijding zou als volgt hebben plaats gehad.
Christiaan Hendrik Doorman, geboren te Amsterdam 9 Juli 1922, personeel bij kooper G. Heerding en wonende Kattenburgerkruisstraat 16 per adres J. de Vries, kwam met de paard en wagen van zijn baas de markt oprijden. Daar hij zijn toegangskaart voor de Centrale Markt niet gereed hield, liet de controleur L. de Vries hem met zijn voertuig stoppen ten einde zijn kaart te kunnen controleeren. Om de een of andere reden maakte Doorman zich blijkbaar kwaad en reed plotseling en blijkbaar opzettelijk met zijn paard en wagen achteruit. Gevolg hiervan was, dat P. van der Heijden, wonende Sumatrastraat 172, die met een paard en wagen achter het voertuig van Doorman stond, ook achteruit moest rijden. Hierachter stond weer de vrachtauto van de Jong, welke toen werd aangereden door het voertuig van Van Heijde met het reedsgenoemde gevolg. Zooals mij door controleur De Vries en door Van Heijden werd verklaard, zou de oorzaak van deze aanrijding te wijten zijn aan het opzettelijk achteruit rijden van Doorman. Ik rapporteur, heb de aanrijding niet gezien.

Amsterdam 14 September 1942.
controleur,
[Handtekening: J. Uithof]

(Handgeschreven aantekeningen midden/links)

Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.

[In blauwe inkt:]
Uitsluiting
3 dagen uitsl.
+ waarsch. herhaling
[Paraaf] 14/9

[In groene inkt:]
H. Heerding zegt afgedaan

(Handgeschreven concept-besluit rechtsonder)

ad C.H. Doorman,
Mij is gerapporteerd, dat U zich
op 14 Sept. hedenmorgen, bij het
binnenrijden op de terreinen der C.M.,
niet heeft gehouden aan de vorderlijke
hoffelijkheid, waardoor schade aan
materiaal van een anderen marktbezoeker
is ontstaan. In verband hiermede
3 dagen, 16, 17 + 18 Sept. a.s.
heb ik besloten, dat U zich dient te houden aan de... De kern van het document is een incidentmelding over een verkeersongeval op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De 20-jarige Christiaan Doorman reageerde geërgerd op een routinecontrole van zijn toegangsbewijs. Door uit nijd opzettelijk achteruit te rijden met zijn paard en wagen, veroorzaakte hij een kettingreactie waarbij de wagen achter hem tegen een geparkeerde vrachtauto werd gedrukt.

De administratieve afhandeling is direct op het rapport zelf genoteerd. De bedrijfschef besloot Doorman per direct te straffen met een uitsluiting van de markt voor de duur van drie dagen (16 t/m 18 september). De handgeschreven tekst onderaan lijkt een kladversie van de officiële brief of aanzegging die aan Doorman is verstuurd. Dit document stamt uit september 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was in deze periode een vitale en streng gecontroleerde plek voor de voedseldistributie.

Er zijn twee historisch interessante details:
1. Vervoer: De mix van paard-en-wagen en vrachtauto's typeert het straatbeeld van de oorlogsjaren, waarin gemotoriseerd vervoer door brandstofgebrek weer deels werd vervangen door dierlijke tractie.
2. Techniek: De melding dat de "gasleiding" van de vrachtauto werd ontzet, duidt zeer waarschijnlijk op een houtgasgenerator. Vanwege de extreme schaarste aan benzine reden vrachtwagens in die tijd vaak op gas dat ter plekke werd opgewekt in een installatie (generator) die aan de voor- of zijkant van de auto was gemonteerd. De schade aan dit kwetsbare systeem was waarschijnlijk kostbaar en lastig te repareren.