Zakelijke correspondentie / Klachtbrief 20 november 1939 [Briefhoofd gedrukt]
FIRMA J. DAPPER
SMEDERIJ EN CONSTRUCTIE WERKPLAATS
ALBERT CUYPSTRAAT 197, TELEFOON 22249
Spec. adres voor BOUWCONSTRUCTIES en DEUROPENERS

№ 25/220/1 M. 1939 22/11 [gestempeld/geschreven]
AMSTERDAM-Z., 20 Nov. 1939.

[Handgeschreven tekst]
Den Heer Muverkerk
Mark Oprichter
Alb: Cuypstr:

Mijnheer
Naar aanleiding van voortdurende oneenigheden met Mevr: en Mr: Brilleman (fruitverkopers) voor perceel 197 over het lastveroorzaken.
Ten eerste Dat zij het heele trottoir in beslag neemt dit begint al 7 uur ’s morgens.
Ten tweede Dat zij nog een paar zoo genaamde knechtjes heeft (schooljongens) met fiets die hun fietsen voortdurend presies voor den deur opening plaatsen.
Ten derde Een opstand achter den kar dat zij niet aan de linker kant van den kar wenscht te plaatsen, zoo dat ik daar geen hinder van heb. Maar dit laatste heeft hij een bedoeling bij. Dan den nodigen woorden die er vallen als ik materiaal aan krijg.
Of als ik hun er op atent maak dat ik den deur niet in kan komen dan hoor ik de nodigen verwenschingen van de over gestelden zij.
Dringend zou ik u willen vragen of daar geen oplossing voor te vinden is om deze menschen een anderen plaats aan te wijzen. * Auteur: De brief is afkomstig van de Firma J. Dapper. Gezien het handschrift en de aard van de klacht is deze vermoedelijk geschreven door de eigenaar van de smederij.
* Inhoud: De kern van het schrijven is een formeel beklag over de dagelijkse gang van zaken op de markt voor de deur van het bedrijfspand. Er wordt melding gemaakt van drie specifieke punten van overlast veroorzaakt door de familie Brilleman (fruitverkopers):
1. Het blokkeren van de openbare weg (trottoir) vanaf het vroege uur.
2. Hinderlijk geparkeerde fietsen van jonge helpers voor de ingang.
3. Een onwelwillende houding ten aanzien van de opstelling van de marktkraam/kar, wat de logistiek van de smederij (aanvoer van zwaar materiaal) belemmert.
* Toon: De brief is dringend en getuigt van een hoog opgelopen conflict. Er is sprake van verbale agressie ("verwenschingen") wanneer de klager de verkopers aanspreekt. De schrijver verzoekt om een administratieve ingreep: het verplaatsen van de marktkraam.
* Taalgebruik: Het document bevat typisch vroeg-20e-eeuws Nederlands met archaïsche naamvalsbuigingen ("voor den deur", "van den kar") en enkele spellingsvariaties ("atent", "presies"). Dit document biedt een unieke inkijk in de dagelijkse dynamiek op de Albert Cuypmarkt kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Het illustreert het constante spanningsveld tussen de vaste neringdoenden (de winkeliers en ambachtslieden in de panden) en de ambulante handel (de marktkooplieden).

De Albert Cuypstraat was in 1939 al decennia een drukke marktplaats waar ruimte schaars was. De Firma Dapper, gespecialiseerd in bouwconstructies, had vrije toegang nodig voor het laden en lossen van ijzerwaren, wat botste met de commerciële belangen van de fruitverkopers. De geadresseerde, de heer Muverkerk, fungeerde als 'Marktopzichter' (door de schrijver genoteerd als 'Mark Oprichter'), de functionaris die belast was met het handhaven van de orde en het toewijzen van de standplaatsen. De naam Brilleman is historisch verbonden aan de Joodse markttraditie in Amsterdam, wat de brief een extra sociaal-historische context geeft. J. Dapper