Archief 745
Inventaris 745-403
Pagina 196
Dossier 28
Jaar 1943
Stadsarchief

Verzoekschrift aan het gemeentebestuur.

29 oktober 1943 (met ambtelijke kanttekening van 3 november 1943). Van: J.J. Dubié, wonende aan de Haarlemmerweg 569-II te Amsterdam. Aan: Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Amsterdam. Dossier: 25/6, 29/30/3

Origineel

Verzoekschrift aan het gemeentebestuur. 29 oktober 1943 (met ambtelijke kanttekening van 3 november 1943). J.J. Dubié, wonende aan de Haarlemmerweg 569-II te Amsterdam. Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Amsterdam. No. 25/6 L.M. 1943 29/10

RP.

AAn den E.A.Heeren
BURGEMEESTER EN WETHOUDERS
van de GEMEENTE AMSTERDAM.

E.A.Heeren!

Geeft met verschuldigden eerbied te kennen:
J.J.Dubié, wonende te Amsterdam, Haarlemmerweg no.569 II,
dat hij gaarne een zeer vriendelijk verzoek tot U.E.A. Heeren wilde richten en wel voor zijn broer.
Willem Dubié,
koopman, wonende te Amsterdam, Bellamystraat 12A III,
dat zijn broer al geruimen tijd met een stal staat op de Nieuwmarkt te Amsterdam en daar handel dreef in horloge's (in- en verkoop) en tevens reparaties in ontvangst neemt, om op die manier een boterham te kunnen verdienen,
dat zijn brøer thans opgenomen is in het sanatorium te Hoog Laren en daar voorloopig een jaar moet blijven ;
dat zijn broer invalide is en wel aan zijn linkerarm en daardoor gehoodzaakt was om in bovenstaande goederen handel te gaan drijven,
dat zijn broer toen verzocht heeft aan zijn compagnon H.Wolda, horlogemaker wonende te Amsterdam, Rapenburgerstraat 45, om voorloopig zijn zaken waar te nemen, waaraan genoemde Wolda gevolg heeft gegeven, vooral nu dat er toch eenige bron van inkomsten zou komen, daar toch die opname in het Sanatorium veel kosten met zich meebrengen en hij niet gaarne ten laste van de Gemeenschap zou willen komen,
dat hij voor zijn broer op 22 September 1943 een verzoek heeft gericht tot den Directeur van het Marktwezen te Amsterdam, waarin verzocht werd met reden omkleed om voorloopig een vervanger voor hem, zijnde genoemde Wolda, vergunning te willen verleenen voor een standplaats op de Nieuwmarkt te Amsterdam,
dat zijn broer toen op 21 October d.a.v. een schrijven van genoemden Directeur ontving waarin werd medegedeeld dat indien hij weer hersteld was een verzoek kon indienen om in aanmerking te komen voor een standplaats,
dat zijn broer door deweigering van den Directeur van het Marktwezen de gelegenheid is afgesneden eenige bron van inkomsten te genieten, terwijl indien genoemde H.Wolda daar toch zou kunnen blijven staan met een stal, hij en dien Wolda een boterham kunnen verdienen, daar het voor zijn broer toch al zoo heel moeilikijk is, aangezien de verpleging in het sanatorium,
dat genoemde H.Wolda de aanzegging van den marktmeester heeft ontvangen om met ingang van 1 November 1943 de markt te verlaten,

REDENEN waarom ondergeteekende namens zijn broer U.E.A. Heeren beleefd zou willen verzoeken met spoed, gezien de ontruiming van de markt op 1 November a.s. ter wille doen zijn om hem in deze bijzondere omstandigheid een vaste standplaats te willen doen geven, met voorloopig op naam van zijn compagnon H.Wolda voornoemd, waarvoor zijn broer en ook ondergeteekende UEA. Heeren zeer dankbaar en erkentelijk zullen zijn,

Mocht UEA.Heeren wenschen dat ondergeteekende de zaak mondeling ten Uwent uiteen te zetten, dan is hij daarvoor zeer gaarne bereid.

De Wethouder voor de Levensmiddelen stelt Uw dw.dn.
deze in handen van den Heer Directeur van w.g.J.J.Dubié
het Marktwezen om advies No. 29/30/3 M.1943 5/4.
AMSTERDAM, 3 NOVEMBER 1943.

--- * Taalgebruik en Toon: Het document is opgesteld in de uiterst formele en onderdanige stijl die gebruikelijk was in correspondentie met de overheid ("verschuldigden eerbied", "Uw dw.dn." – Uw onderdanige dienaar). Opvallend zijn enkele typfouten, zoals "gehoodzaakt" en "moeilikijk", wat wijst op een zelfgetypt schrijven of een minder ervaren klerk.
* Sociaal-economische casus: De kern van het verzoek is een strijd om lijfsbehoud. Willem Dubié is fysiek beperkt (invalide aan de linkerarm) en lijdt aan een ziekte die een jaar sanatoriumopname vereist. Hij probeert te voorkomen dat hij financieel afhankelijk wordt van de gemeenschap door zijn compagnon, H. Wolda, zijn markthandel in horloges op de Nieuwmarkt te laten voortzetten.
* Bureuacratische obstructie: De Directeur van het Marktwezen hanteert de regels strikt: als de houder van de standplaats er niet persoonlijk staat, vervalt de plek. De afwijzing betekent dat het inkomen voor de sanatoriumkosten wegvalt, wat de familie Dubié tot dit noodkreet-verzoek aan het hogere bestuur (B&W) dwingt.
* Tijdsdruk: Het document ademt urgentie. De aanzegging om de markt te verlaten is voor 1 november 1943; de brief zelf is van 29 oktober. De ambtelijke molen reageert echter pas op 3 november, na de genoemde deadline.

--- * Oorlogstijd: De brief dateert van oktober/november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de oorlog niet direct wordt benoemd, is de context van schaarste en de strijd om elke "boterham" voelbaar. De Amsterdamse markten stonden onder streng toezicht en veel standplaatsen waren vrijgekomen door de deportatie van Joodse marktkooplieden, wat de druk op de resterende plekken verhoogde.
* Medische zorg: De verwijzing naar het sanatorium in Hoog Laren (nabij Laren) duidt hoogstwaarschijnlijk op tuberculose (TBC), een ziekte die destijds veelvuldig voorkwam en een langdurig herstel in een bosrijke omgeving vereiste.
* Bestuurlijke structuur: De toevoeging onderaan toont de hiërarchie: de "Wethouder voor de Levensmiddelen" (een post die in oorlogstijd cruciaal was) stuurt de zaak terug naar de directeur van het Marktwezen voor advies. Dit suggereert dat het verzoek serieus werd genomen als een sociale kwestie.
* Locatie: De Nieuwmarkt was een vitaal handelscentrum. Voor een kleine horlogemaker was een "stal" (marktkraam) daar de enige manier om zonder eigen winkelpand toch een nering te drijven. H. Wolda J.J. Dubi U.E.A. Heeren Gemeente Amsterdam Marktwezen

Samenvatting

  • Taalgebruik en Toon: Het document is opgesteld in de uiterst formele en onderdanige stijl die gebruikelijk was in correspondentie met de overheid ("verschuldigden eerbied", "Uw dw.dn." – Uw onderdanige dienaar). Opvallend zijn enkele typfouten, zoals "gehoodzaakt" en "moeilikijk", wat wijst op een zelfgetypt schrijven of een minder ervaren klerk.
  • Sociaal-economische casus: De kern van het verzoek is een strijd om lijfsbehoud. Willem Dubié is fysiek beperkt (invalide aan de linkerarm) en lijdt aan een ziekte die een jaar sanatoriumopname vereist. Hij probeert te voorkomen dat hij financieel afhankelijk wordt van de gemeenschap door zijn compagnon, H. Wolda, zijn markthandel in horloges op de Nieuwmarkt te laten voortzetten.
  • Bureuacratische obstructie: De Directeur van het Marktwezen hanteert de regels strikt: als de houder van de standplaats er niet persoonlijk staat, vervalt de plek. De afwijzing betekent dat het inkomen voor de sanatoriumkosten wegvalt, wat de familie Dubié tot dit noodkreet-verzoek aan het hogere bestuur (B&W) dwingt.
  • Tijdsdruk: Het document ademt urgentie. De aanzegging om de markt te verlaten is voor 1 november 1943; de brief zelf is van 29 oktober. De ambtelijke molen reageert echter pas op 3 november, na de genoemde deadline.

Historische Context

  • Oorlogstijd: De brief dateert van oktober/november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de oorlog niet direct wordt benoemd, is de context van schaarste en de strijd om elke "boterham" voelbaar. De Amsterdamse markten stonden onder streng toezicht en veel standplaatsen waren vrijgekomen door de deportatie van Joodse marktkooplieden, wat de druk op de resterende plekken verhoogde.
  • Medische zorg: De verwijzing naar het sanatorium in Hoog Laren (nabij Laren) duidt hoogstwaarschijnlijk op tuberculose (TBC), een ziekte die destijds veelvuldig voorkwam en een langdurig herstel in een bosrijke omgeving vereiste.
  • Bestuurlijke structuur: De toevoeging onderaan toont de hiërarchie: de "Wethouder voor de Levensmiddelen" (een post die in oorlogstijd cruciaal was) stuurt de zaak terug naar de directeur van het Marktwezen voor advies. Dit suggereert dat het verzoek serieus werd genomen als een sociale kwestie.
  • Locatie: De Nieuwmarkt was een vitaal handelscentrum. Voor een kleine horlogemaker was een "stal" (marktkraam) daar de enige manier om zonder eigen winkelpand toch een nering te drijven.

Genoemde Personen 3

Locaties

Nieuwmarkt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit Huishoudelijk: Pan Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild Zuivel & Eieren: Boter Zuivel & Eieren: Eieren Zuivel & Eieren: Zuivel

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Marktwezen

Gerelateerde Documenten 3