Archiefdocument
Origineel
8 tot 15 november 1943. ...maanden op de Nieuwmarkt heeft dienst-
gedaan kent Wolda niet anders dan als Dubie,
omdat W. het marktgeld steeds ten name van
Dubie liet uitschrijven.
Om stagniering van inkomsten te voorkomen
is aan Wolda een legitimatiekaart uitgereikt voor
het aanvragen van een losse plaats. [in rode inkt:] Wanneer? [in groene inkt:] 8/11 '43 X
Eén en ander is geschied op verzoek van en in overleg
met den heer Kuyper, ambtenaar van het
Bureau ter bestrijding van maatschappelijke
misstanden, van welk bureau ook enkele
van voorgaande inlichtingen afkomstig zijn.
m.i. bestaat geen bezwaar om het verzoek
van W. Dubie om in aanmerking te komen
voor een vaste plaats op de Nieuwmarkt
en zich gedurende den tijd dat hij in
het Sanatorium wordt verpleegd te mogen
laten vervangen door Wolda, in te willigen. [Signatuur:] Smit. 11/11 '43
De echtgenoote v. Dubie heeft mij verzocht om inwilliging van dit verzoek
te willen bevorderen, daar dit voor de toewijzing van de plaats voor D.
[Verticale tekst in linkermarge:]
aanvullende mededeeling dat deze opmerking zal bevinden. 15-11-43 J. de Geest * Inhoud: Het document betreft een verzoek rondom marktplaatsvergunningen op de Amsterdamse Nieuwmarkt. De marktkoopman W. Dubie verblijft in een sanatorium (vermoedelijk vanwege tuberculose) en laat zich vervangen door een zekere Wolda. Omdat Wolda gedurende langere tijd marktgeld heeft betaald onder de naam van Dubie, is er verwarring ontstaan over zijn identiteit. De rapporteur adviseert om het verzoek voor een vaste plaats en de tijdelijke vervanging in te willigen, mede op aandringen van Dubie's echtgenote.
* Administratieve proces: Het document bevat verschillende annotaties die duiden op een ambtelijke circulatie. De vraag "Wanneer?" in rood met de datum 8/11 '43 in groen wijst op een eerdere controle, waarna de hoofdtekst op 11 november is ondertekend door Smit. De marge-aantekening van 15 november vormt de laatste administratieve stap in dit stuk.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is zakelijk en formeel-ambtelijk, kenmerkend voor de Nederlandse bureaucratie in de jaren veertig. Termen als "stagniering" (stagnatie) en "inwilligen" passen in dit register. Dit document is opgesteld in november 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Nieuwmarkt in Amsterdam was van oudsher een centrale marktplaats, maar de dynamiek was in 1943 drastisch veranderd door de deportatie van de Joodse bevolking uit de omliggende buurt.
Het genoemde "Bureau ter bestrijding van maatschappelijke misstanden" was een in 1940 door de gemeente Amsterdam opgerichte dienst. Hoewel het bureau zich officieel bezighield met de bestrijding van asociaal gedrag en armoede, fungeerde het onder de bezetting ook als een instrument voor sociale controle. In dit specifieke geval lijkt het bureau echter een bemiddelende rol te spelen in een sociale kwestie: het behoud van inkomsten voor een gezin waarvan de kostwinner (Dubie) door ziekte is uitgeschakeld. Het sanatoriumbezoek herinnert aan de slechte volksgezondheid en de toename van infectieziekten zoals TBC tijdens de oorlogsjaren. W. Dubie (marktkoopman) Wolda (vervanger) dhr. Kuyper (ambtenaar) Smit (ondertekenaar) J. de Geest (ondertekenaar marge). Gemeente Amsterdam