Archief 745
Inventaris 745-403
Pagina 227
Dossier 28
Jaar 1943
Stadsarchief

Archiefdocument

27 september 1943. Van: K. Oosterhuis, Haarlemmerstraat 136^c, Amsterdam.

Origineel

27 september 1943. K. Oosterhuis, Haarlemmerstraat 136^c, Amsterdam. [Bovenaan links, stempel/schrif:]
No. 29/44/1 M. 1943 27/9

[Bovenaan rechts:]
220.

[Brieftekst:]
Amsterdam 27 September 43
M [?]
Per deze een beleefd verzoek om een vaste
standplaats aan de Nieuwmarkt te krijgen
daar mij ter oren is gekomen dat per
1 october een vergunning daar voor nodig is
kom ik met dit verzoek tot u. Ik heb vroeger
altijd op de markt gestaan met Emaille waren
en nu sedert een maand, of drie aan de
Nieuwmarkt met tweede hands huishoudelijke
artiekelen en schoenen. aangezien ik invalide
ben en een kleine uitkering heb van de
Ongevallen wet, kom ik met dit verzoek tot u
Hopende dat u gunstig in dit geval zult beslissen
Hoogachtend K. Oosterhuis
Haarlemmerstraat 136^c
Amsterdam

[Linksonder, ambtelijke notitie:]
Hr. Ströer,
Spoedig advies [doorgehaald]
[Paraaf] 30/9.

[Rechtsonder, besluitvorming:]
vaste plaats uitgereikt per 1/11 '43.
Oosterhuis. [Paraaf] 20/10 '43.

Oosterhuis kan voor een vaste plaats in aanmerking komen.
Thans maakt hij gebruik van een losse plaats.
A’dam, 15 October 1943
[Paraaf]
[Handtekening/Naam: Ströer?]

[Uiterst linksonder:]
Opger. per 19/10 '43.
[Paraaf] Het document is een formeel verzoek van een Amsterdamse burger, K. Oosterhuis, gericht aan de marktmeester of het gemeentebestuur. De schrijver verzoekt om de omzetting van een tijdelijke ("losse") standplaats naar een vaste standplaats op de Nieuwmarkt.

Belangrijke elementen in de tekst:
* Motivatie: De aanvrager voert zijn invaliditeit en de geringe uitkering uit de Ongevallenwet aan als sociale grond voor de toewijzing. Dit wijst op een noodzaak tot zelfvoorziening.
* Handelswaar: De overgang van "Emaille waren" naar "tweede hands huishoudelijke artikelen en schoenen" is tekenend voor de schaarste tijdens de oorlogsjaren; nieuwe goederen waren nauwelijks beschikbaar, waardoor de handel in tweedehands goederen toenam.
* Besluitvorming: Uit de kanttekeningen blijkt dat de ambtelijke molen relatief snel draaide. Binnen een maand (tussen 27 september en 20 oktober) werd het verzoek goedgekeurd, met een ingangsdatum voor de vaste plek op 1 november 1943. Dit document stamt uit september/oktober 1943, een dieptepunt in de Duitse bezetting van Nederland. De locatie, de Nieuwmarkt, bevond zich in het hart van de oude Joodse buurt (Jodenbuurt). Tegen de herfst van 1943 was de Joodse bevolking van Amsterdam voor het overgrote deel weggevoerd naar de concentratie- en vernietigingskampen. De "leeggekomen" plekken op de markt en in de omliggende winkels werden vaak ingenomen door niet-Joodse handelaren.

De strikte regulering van de markt ("per 1 october een vergunning daar voor nodig") past in het beeld van de bezetter die de economie en de openbare ruimte volledig onder controle probeerde te houden via distributie- en vergunningsstelsels. Het feit dat iemand die "invalide" is toch moet proberen rond te komen via de markt, getuigt van de moeilijke sociaaleconomische omstandigheden voor de gewone Amsterdammer in de tweede helft van de oorlog.

Samenvatting

Het document is een formeel verzoek van een Amsterdamse burger, K. Oosterhuis, gericht aan de marktmeester of het gemeentebestuur. De schrijver verzoekt om de omzetting van een tijdelijke ("losse") standplaats naar een vaste standplaats op de Nieuwmarkt.

Belangrijke elementen in de tekst:
* Motivatie: De aanvrager voert zijn invaliditeit en de geringe uitkering uit de Ongevallenwet aan als sociale grond voor de toewijzing. Dit wijst op een noodzaak tot zelfvoorziening.
* Handelswaar: De overgang van "Emaille waren" naar "tweede hands huishoudelijke artikelen en schoenen" is tekenend voor de schaarste tijdens de oorlogsjaren; nieuwe goederen waren nauwelijks beschikbaar, waardoor de handel in tweedehands goederen toenam.
* Besluitvorming: Uit de kanttekeningen blijkt dat de ambtelijke molen relatief snel draaide. Binnen een maand (tussen 27 september en 20 oktober) werd het verzoek goedgekeurd, met een ingangsdatum voor de vaste plek op 1 november 1943.

Historische Context

Dit document stamt uit september/oktober 1943, een dieptepunt in de Duitse bezetting van Nederland. De locatie, de Nieuwmarkt, bevond zich in het hart van de oude Joodse buurt (Jodenbuurt). Tegen de herfst van 1943 was de Joodse bevolking van Amsterdam voor het overgrote deel weggevoerd naar de concentratie- en vernietigingskampen. De "leeggekomen" plekken op de markt en in de omliggende winkels werden vaak ingenomen door niet-Joodse handelaren.

De strikte regulering van de markt ("per 1 october een vergunning daar voor nodig") past in het beeld van de bezetter die de economie en de openbare ruimte volledig onder controle probeerde te houden via distributie- en vergunningsstelsels. Het feit dat iemand die "invalide" is toch moet proberen rond te komen via de markt, getuigt van de moeilijke sociaaleconomische omstandigheden voor de gewone Amsterdammer in de tweede helft van de oorlog.

Locaties

Amsterdam.

Gerelateerde Documenten 3