Officiële verklaring van ontslag uit een psychiatrische inrichting. (Logo ONG) Psychiatrische Inrichtingen : No. 30/8/1 M. 1943 26/2 [handgeschreven/stempel]

Het Oude en Nieuwe Gasthuis te Zutphen
Telef. no. 22
..
Het Groot Graffel te Warnsveld
Telef. no. 84, Zutphen

[Kader links:]
Correspondentie te richten aan den Eersten Geneesheer van de Psychiatrische inrichtingen van het Oude en Nieuwe Gasthuis te Zutphen zonder vermelding van familienaam

ZUTPHEN, 22 Februari 19 43

No. 206
L.S.
Bijlage(n)

De ondergeteekende verklaart dat Leendert van Noord op 15 Februari j.l. uit de verpleging in de inrichting te Warnsveld is ontslagen.

De Eerste Geneesheer,
[Handtekening: RvanBork]

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
(Links)
W: plein
pl: n: 23

(Midden)
[onleesbare paraaf, mogelijk 'ontvangen']
J. 1/3 '43

(Rechts)
L Het document is een formeel bewijs van ontslag van een patiënt uit 'Het Groot Graffel', een psychiatrische inrichting in Warnsveld die destijds onderdeel was van de Zutphense stichting 'Het Oude en Nieuwe Gasthuis'. De tekst is zakelijk en volgt de toenmalige spelling (bijv. "ondergeteekende").

Opvallende elementen:
* Privacy-instructie: Het kader linksboven instrueert correspondenten om de familienaam van de patiënt niet op de envelop te vermelden. Dit was gebruikelijk om het maatschappelijk stigma rondom psychiatrische opname te minimaliseren.
* Ondertekening: De handtekening is van dr. Reinier van Bork, die destijds de medisch directeur (Eerste Geneesheer) was van de inrichting.
* Adressering: De handgeschreven notitie "W: plein pl: n: 23" verwijst naar de bestemming van de ontslagen patiënt. Dit staat waarschijnlijk voor Waterlooplein 23 te Amsterdam. Het document dateert uit februari 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog. De psychiatrische zorg in Nederland stond in deze jaren onder enorme druk door schaarste en de dreiging van de bezetter.

De specifieke verwijzing naar het Waterlooplein 23 in de handgeschreven notitie is historisch beladen. Het Waterlooplein vormde het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. In februari/maart 1943 waren de deportaties van Joodse burgers uit Amsterdam in volle gang. Indien Leendert van Noord van Joodse afkomst was, betekende zijn ontslag uit de relatieve bescherming van de inrichting een terugkeer naar een uiterst gevaarlijke omgeving. In diezelfde periode (januari 1943) was bijvoorbeeld de psychiatrische inrichting 'Het Apeldoornsche Bosch' al gewelddadig ontruimd door de nazi's. Dit document vormt daarmee mogelijk een schakel in een tragisch persoonsdossier uit de oorlogsjaren. L.S.