Dienst-enveloppe (voorzijde). Departement van Binnenlandsche Zaken / Gemeentebestuur van Amsterdam. DIENST
Departement van
Binnenlandsche Zaken

(Stempel tekst:)
AFVALSTOFFEN
BEWAREN
IS
GRONDSTOFFEN SPAREN

(Poststempel:)
AMSTERDAM C.S.
17 IX 18
1943

(Adres:)
Den Heer Directeur
van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
A M S T E R D A M. W.

(Linksonder:)
No. 1161
Van het Gemeentebestuur
van Amsterdam Dit document is een officiële enveloppe die werd gebruikt voor correspondentie tussen overheidsinstanties tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.

• Organisatie: De enveloppe is gericht aan de Directeur van het Marktwezen. Het adres, Jan van Galenstraat 14, is de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam, het logistieke hart van de voedselvoorziening in de stad.
• Postpropaganda: Het meest opvallende kenmerk is de slogan-stempel: "Afvalstoffen bewaren is grondstoffen sparen". Dit type stempels werd door de PTT (in opdracht van de bezetter of de gelijkgeschakelde overheid) gebruikt om de bevolking aan te sporen tot hergebruik. Vanwege de blokkades en de oorlogseconomie was er een nijpend tekort aan metalen, papier en textiel.
• Tijdsbeeld: De datum (september 1943) markeert een periode van toenemende schaarste en strikte distributie, waarbij het Marktwezen een cruciale rol speelde in het beheer van de beperkte voedselvoorraden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef het Nederlandse ambtelijke apparaat grotendeels functioneren, zij het onder toezicht van het Duitse bestuur (het Reichskommissariat). Het Departement van Binnenlandsche Zaken stuurde de gemeenten aan.

De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren in 1934 geopend. Gedurende de bezetting waren deze hallen van vitaal belang voor de distributie van goederen die op de bon waren. De oproep tot het sparen van afvalstoffen paste binnen de bredere context van de "Vaste Afvalstoffen"-regelingen, waarbij burgers werden verplicht om bijvoorbeeld metalen voorwerpen en oude kleding in te leveren voor de oorlogsindustrie. De afbeelding op de stempel toont burgers die een handkar met goederen voortduwen, wat de collectieve inspanning voor de 'volksgemeenschap' moest symboliseren. Marktwezen