Getypt afschrift van een ambtelijk schrijven met handgeschreven kanttekeningen en parafen. [Handgeschreven rechtsboven:] Smit [onleesbaar]

A F S C H R I F T

No. 615 L.M. 1943 3/9
No. 30/24/2 M. 1943 8/9
Afd. O no. 2909 Datum, 2 September 1943.

Onderwerp: overbrengen speeltuin-werktuigen.

In verband met de door den Directeur van het Marktwezen aan het Bestuur van het Amsterdam Speeltuin-verbond gedane mededeeling, dat de speeltuin aan de Gaaspstraat, welk terrein van 3 November 1941 af dienst heeft gedaan als marktplaats voor joodsche kooplieden, met ingang van 9 Augustus weder ter beschikking van het speeltuin-verbond gesteld kan worden, heb ik den dienst der Publieke Werken opdracht gegeven het speci-materiaal, dat tijdelijk naar het in gebruik genomen terrein aan de Uiterwaardenstraat was overgebracht, weder naar het speelterrein aan de Gaaspstraat te brengen en aldaar bedrijfs- en speelklaar op te stellen.
Onder verwijzing naar mijn schrijven van 11 November 1941 No. 44130 en het schrijven van den wnd. Directeur voor het Marktwezen d.d. 7 Augustus 1942 No. 951 L.M. 1941, 7/842, zullen de daaraan verbonden kosten rechtstreeks door den dienst der Publieke Werken aan Marktwezen in rekening worden gebracht.

M.P.
De Wethouder voor het
Onderwijs,
w.g. [handtekening:] Smit
______

De Wethouder voor de Levensmiddelen enz stelt deze in handen van den Heer Directeur van het Marktwezen ter kennisneming en terugzending.

Amsterdam, 6 September 1943.

Kennisgenomen
De Directeur van het Marktwezen,

w.g. C.F.Sixma. Dit document betreft de logistieke afhandeling van het teruggeven van een speelterrein aan de Gaaspstraat aan het Amsterdam Speeltuin-verbond. De kern van de tekst is de mededeling dat de "speeltuin-werktuigen" (speeltoestellen) terugverhuisd moeten worden van de Uiterwaardenstraat naar de Gaaspstraat.

De administratieve route loopt van de Wethouder van Onderwijs naar de Dienst der Publieke Werken (voor de uitvoering) en wordt ter kennisname doorgestuurd naar de Directeur van het Marktwezen via de Wethouder voor de Levensmiddelen. Het document is een 'afschrift', bedoeld voor het dossier van het Marktwezen. Dit document is een treffend voorbeeld van de 'banaliteit van het kwaad' tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De zakelijke, ambtelijke toon maskeert een tragische historische gebeurtenis:

1. Segregatie: In november 1941 werd de speeltuin aan de Gaaspstraat door de bezetter en het collaborerende stadsbestuur geconfisqueerd om te dienen als "marktplaats voor joodsche kooplieden". Dit was onderdeel van de anti-Joodse maatregelen om Joden uit het openbare leven te weren en te isoleren op specifieke markten.
2. Deportatie: De reden dat het terrein in augustus/september 1943 weer "ter beschikking" komt van de speeltuin, is dat er op dat moment vrijwel geen Joden meer in Amsterdam over waren. De grote razzia's hadden in de zomer van 1943 plaatsgevonden en de overgebleven Joodse Amsterdammers waren grotendeels gedeporteerd naar kamp Westerbork en vandaar naar de vernietigingskampen.
3. Normalisatie: Het document behandelt de herinrichting van de speeltuin als een louter technische en financiële kwestie ("bedrijfs- en speelklaar opstellen", "rekening worden gebracht"), terwijl de aanleiding — het wegvoeren van de volledige doelgroep van de voormalige markt — onbenoemd blijft. M.P. Marktwezen Publieke Werken Puls