Getypte brief (doorslag op dun papier).
Origineel
Getypte brief (doorslag op dun papier). 9 november 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde gemeentelijke instantie). [Links boven, getypt:] 33/10/3 M.
[Rechts boven, getypt:] G/SV
[Midden boven, handgeschreven in blauw:] extra
[Rechts, getypt:] 9 November 1943.
[Geadresseerde:]
Den Heer J.G. Overkamp
Rozenstraat 50 I
Amsterdam-Centrum.
========================
[Inhoud:]
Mij is gerapporteerd, dat U op Maan-
dag 25 October jl. op de markt Noordermarkt
textielgoederen heeft uitgestald zonder in
het bezit te zijn van de daarvoor benoodig-
de textielvergunning. Bovendien hebt U zich
tegenover de dienstdoende ambtenaren van de
Distex op zeer ongepaste wijze uitgelaten;
U heeft hierdoor de goede orde op bovenge-
noemde markt ernstig in gevaar gebracht.
In verband hiermede ontzeg ik U ge-
durende de 14 dagen namelijk van Donder-
dag 11 tot en met Woensdag 24 November het
recht om op een der markten hier ter stede
een plaats in te nemen, terwijl aan den
Burgemeester de vraag zal worden voorgelegd
welke maatregel te Uwen aanzien genomen
dient te worden.
[Onderschrift:]
De Directeur, Dit document is een officiële berisping en sanctiebesluit gericht aan een marktkoopman in bezet Amsterdam. De kern van de overtreding is tweeledig:
1. Economisch: Het illegaal (zonder vergunning) verhandelen van textiel. Tijdens de bezetting was textiel schaars en strikt gerantsoeneerd via een puntensysteem.
2. Disciplinair: Het beledigen of ongepast bejegenen van controlerende ambtenaren ("Distex").
Als directe straf krijgt de geadresseerde een marktverbod van twee weken voor alle Amsterdamse markten. De zaak wordt bovendien geëscaleerd naar de Burgemeester, wat duidt op de ernst waarmee de autoriteiten dergelijke overtredingen in oorlogstijd behandelden. Het document illustreert de strikte regulering van de handel en de gespannen verhouding tussen burgers en controle-instanties tijdens de schaarste in de latere oorlogsjaren. * Datum (1943): Midden in de Tweede Wereldoorlog. De schaarste in Nederland nam hand over hand toe, waardoor de zwarte handel bloeide en de controle daarop werd opgevoerd.
* Noordermarkt: Een historische markt in de Jordaan die ook tijdens de oorlog een belangrijk knooppunt was voor de handel in dagelijkse benodigdheden.
* Distex: De afkorting staat voor de 'Distributie van Textielgoederen'. Ambtenaren van de Distex zagen streng toe op de naleving van de distributiewetten. Handel buiten het bonnensysteem om werd zwaar bestraft.
* Burgemeester: In november 1943 was de pro-Duitse Edward Voute burgemeester van Amsterdam. Meldingen aan zijn adres konden leiden tot zware administratieve straffen of zelfs overdracht aan de Duitse veiligheidsdiensten (Sicherheitsdienst), zeker bij economische delicten of verzet tegen het gezag. J.G. Overkamp