Handgeschreven brief (melding of klacht). 27 december 1943 (gebaseerd op het blauwe stempel "M. 1943 27/12"). [Rode pen/krijt: de Grabbel (?)] [Handgeschreven: WAR / 1]
[Stempel: No. 33/16/1 M. 1943 27/12]

Door dit schrijven wensch ik U
er even attent op te maken dat
het zoo niet door kan blijven gaan,
met de vischverkoop op de Noorder-
markt. Allereerst moet ik even
U er attent op maken dat het
niet op gaat, als een handelaar
om het zoo maar eens te zeggen,
met 60 pond visch van de Ruiter-
kade komt, en ook een bewijs
bij zich heeft van 60 pond, en
er wordt dan op de Noordermarkt
maar 40 pond uitgewogen, en
dat gaat allemaal maar goed
onder de oogen van 3 heeren in
burgerkleeding, en 1 markt-
meester in uniform, ongerekend
nog de politie, welke ook
sterk is vertegenwoordigd.
Een enkele maal is het voor-
gekomen dat er een ton, en
een baskuul aanwezig was om De schrijver van deze brief uit zijn of haar ongenoegen over onregelmatigheden bij de visverkoop op de Noordermarkt in Amsterdam. De kern van de klacht is fraude met gewichten: handelaren voeren vis aan vanaf de De Ruyterkade met papieren voor 60 pond, maar wegen op de markt slechts 40 pond uit voor de verkoop.

Het meest opvallende aan de tekst is de beschuldiging van corruptie of plichtsverzuim bij de aanwezige autoriteiten. De schrijver merkt op dat deze praktijken plaatsvinden onder de ogen van drie heren in burger (waarschijnlijk inspecteurs van de Crisis-Controle-Dienst of een vergelijkbare instantie), een marktmeester in uniform en de politie. De tekst suggereert dat deze functionarissen niets tegen de fraude ondernemen, ondanks hun sterke aanwezigheid. Dit document stamt uit december 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van extreme voedselschaarste en een streng distributiesysteem. Vis was een belangrijk, maar schaars volksvoedsel.

Fraude met gewichten was in deze tijd een ernstige zaak; de "verdwenen" 20 pond vis uit de brief verdween hoogstwaarschijnlijk naar de zwarte markt, waar het tegen woekerprijzen werd verkocht. Dergelijke praktijken zorgden voor grote woede onder de bevolking, die aangewezen was op de officiële rantsoenen. Meldingen zoals deze werden vaak gedaan bij de politie of distributieautoriteiten, soms uit rechtvaardigheidsgevoel en soms uit pure noodzaak. De verwijzing naar de "baskuul" (een type weegschaal) aan het einde van het fragment duidt op een poging om de controle op de gewichten te verbeteren of juist te bemoeilijken. Politie