Handgeschreven brief (vervolgblad, aangeduid met "2"). 15 december 1944. 2

na te wegen, maar dan ging
er al direct een boodschap
naar de Ruiterkade, zoodat
ze op hun hoede konden zijn.
Ook komen er hoe langer hoe
minder venters op de markt,
omdat ze gauw een huisje of
een kelder huren, en dan mogen
zij hun visch daar verkopen, en
zoo zwart mogelijk. We hebben
het nu weder pas gezien met
Banting, komt ook niet meer,
en nog andere.
Wij laten u dit schrijven
toekomen, zoodat u daarna
u maatregelen met u drieën
kunt nemen, anders zijn wij
genoodzaakt, ergens anders
heen te schrijven.
Hopende dat het eenige
invloed zal hebben.

Wanneer maak ik die rot brief eens kwijt?
Ontvangen 15/12/’44
g * Inhoud: De tekst is een aanklacht tegen zwarthandel in vis. De schrijver(s) beklagen zich erover dat handelaren (venters) de officiële markt mijden en vanuit kelders of huisjes illegaal ("zwart") hun waar verkopen. Er wordt specifiek melding gemaakt van waarschuwingen die naar de "Ruiterkade" (waarschijnlijk de De Ruijterkade in Amsterdam) gaan om controles te ontwijken.
* Toon: De brief heeft een dreigende ondertoon richting de geadresseerden ("u drieën"). Als er geen actie wordt ondernomen, dreigt de schrijver elders aan de bel te trekken.
* Bijzonderheid: De verzuchting onderaan ("Wanneer maak ik die rot brief eens kwijt?") is opmerkelijk. Dit lijkt geschreven door de ontvanger of een tussenpersoon die zich ongemakkelijk voelt bij de inhoud of het bezit van dit schrijven, mogelijk uit angst voor represailles of vanwege de morele dilemma's van die tijd. * Historische periode: De brief dateert van december 1944, midden in de Hongerwinter tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er een extreem tekort aan voedsel en was de zwarte markt voor velen de enige manier om aan extra eten te komen, hoewel de prijzen torenhoog waren en de handel streng verboden.
* Locatie: De verwijzing naar de "Ruiterkade" duidt zeer waarschijnlijk op Amsterdam, een belangrijk knooppunt voor transport en handel.
* Maatschappelijke spanning: Het document illustreert de sociale spanningen: aan de ene kant de wanhoop van mensen die proberen te overleven via de zwarte handel, en aan de andere kant de rancune of het rechtsgevoel van burgers die dergelijke praktijken (of de prijsopdrijving die ermee gepaard ging) wilden aangeven. De dreiging om "ergens anders heen te schrijven" kon in die tijd betekenen dat men de zaak bij de bezetter of de collaborerende politie aanhangig zou maken. Politie