13 januari 1943. GEMEENTE AMSTERDAM
KLEINE BENZINECOMMISSIE.

Raadhuis, kamer 163
Tel. 43130, 43321.

AMSTERDAM, 13 Januari 1943
S.I. no. 223/115

1. Aan alle ingeschrevenen bij de Gemeentelijke compressorstations;
2. Aan alle ingeschrevenen bij het compressorstation van de Bataafsche Import Mij.

Circulaire no. G 18 B 17.

Het is de wensch van de Rijksinspecteurs van het Verkeer te Amsterdam en te Haarlem, dat er met ingang van 1 Februari 1943 een einde wordt gemaakt aan de uitgifte van persgascoupons.

Mij zijn hiervoor twee redenen opgegeven, t.w.:
1e de Rijksverkeersinspectie meent door het nagaan van de volledig ingevulde vergunningen in staatvorm Uw gasverbruik beter te kunnen controleeren;
2e de Rijksverkeersinspectie wil degenen onder U, die weleens buiten Amsterdam tankte een gang naar het Stadhuis, ter omwisseling van coupons tegen een vergunning in staatvorm, besparen.

Het couponstelsel blijft echter wel gehandhaafd voor:
1. het geheele aardappelvervoer;
2. het geheele vervoer van groente en fruit;
3. het geheele melkvervoer.
voor zoover dit van samengeperst lichtgas gebruik maakt.

De reden hiervan is, dat voor deze categorieën van vervoer, het gebruik van vergunningen in staatvorm onuitvoerbaar bleek. Naast andere redenen was de snelheid, waarmede in geval van stagnatie de eene wagen door een andere moet kunnen worden vervangen oorzaak,

--- Dit document is een officiële circulaire die een belangrijke administratieve wijziging aankondigt in de brandstofdistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

• Afschaffing van coupons: Voor de meeste gebruikers van samengeperst lichtgas (persgas) worden de coupons per 1 februari 1943 vervangen door een systeem van "vergunningen in staatvorm".
• Controle en Efficiëntie: De redenen voor deze overstap zijn tweeledig: het biedt de overheid een betere controle op het daadwerkelijke verbruik en het vermindert de administratieve last voor transporteurs die buiten hun eigen standplaats moeten tanken.
• Uitzonderingsposities: Cruciale sectoren voor de voedselvoorziening (aardappelen, groente, fruit en melk) behouden het couponstelsel. Dit is een pragmatische beslissing: bij pech of vertraging moet een voertuig direct vervangen kunnen worden door een ander, zonder dat daarvoor eerst een nieuwe, specifieke vergunning op naam van het voertuig hoeft te worden aangevraagd.

--- Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er een nijpend tekort aan vloeibare brandstoffen zoals benzine, omdat deze grotendeels door de Wehrmacht werden opgeëist. Dit dwong civiele en commerciële transporteurs om over te stappen op alternatieven zoals houtgasgeneratoren of samengeperst lichtgas (persgas), geleverd via compressorstations.

De "Kleine Benzinecommissie" was een gemeentelijk orgaan dat belast was met de strikte rantsoenering van deze alternatieve brandstoffen. Het document weerspiegelt de toenemende bureaucratische grip van de bezetter en de Nederlandse autoriteiten op de logistiek. De nadruk op controle in de eerste reden ("beter te kunnen controleeren") is typerend voor een schaarste-economie. De uitzondering voor de voedselvoorziening onderstreept hoe vitaal de distributie van basisbehoeften was om de rust in de steden te bewaren en hongersnood (die later in de oorlog alsnog zou toeslaan) zo lang mogelijk af te wenden.