Archief 745
Inventaris 745-404
Pagina 56
Dossier 100
Jaar 1943
Stadsarchief

Archiefdocument

10 maart 1943. Van: De Stadsingenieur, p. Voorzitter Kleine Benzinecommissie, Gemeente Amsterdam. Aan: De Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. Dossier: 37/2/5

Origineel

10 maart 1943. De Stadsingenieur, p. Voorzitter Kleine Benzinecommissie, Gemeente Amsterdam. De Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. [Briefhoofd:]
Gemeente Amsterdam
Kleine Benzinecommissie

Raadhuis, kamer 163
O. Z. Voorburgwal
Telefoon 43130 (7 lijnen)
43321 (7 lijnen)

[Adresvenster:]
Γ ┐
Den Heer Directeur van het
Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
Amsterdam-W.
∟ ┘

[Stempel in paarse inkt:]
No. 37/2/5 M. 1943 11/3

bijlagen
Uw brief dd. Amsterdam-C., 10 Maart 1943
Uw ref.: Nr. S.I. 1563 /115

[Inhoud:]
Voor de goede orde bevestig ik
hiermede, dat ik op 5 Maart 1943 coupons
voor het betrekken van

        4000 m3

samengeperst lichtgas, 10e periode, heb
afgegeven in ruil voor een gelijke hoeveel-
heid, 9e periode.

[Ondertekening:]
De Stadsingenieur,
T. p. Voorzitter Kleine Benzinecommissie,
? [Handtekening: WHeemskerk...]

[Linksonder handgeschreven:]
gvb

[Drukkerijregel onderaan:]
Stadsdrukkerij Amsterdam
24876-12-42-1000 Dit document is een formele administratieve bevestiging van een ruiltransactie van brandstofcoupons tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van het document is de verantwoording van 4000 m³ "samengeperst lichtgas".

Opvallende details:
* Bureaucratie: Het gebruik van periodes (9e en 10e periode) wijst op een strak gereguleerd distributiesysteem. Coupons hadden een beperkte geldigheidsduur en moesten tijdig worden omgewisseld voor de volgende periode.
* Brandstofsoort: Er wordt gesproken over "lichtgas" in plaats van benzine. Vanwege de extreme schaarste aan vloeibare brandstoffen werden veel voertuigen in die tijd omgebouwd om op (gecomprimeerd) stadsgas te rijden, vaak herkenbaar aan de grote gaszakken op het dak of gascilinders.
* Volume: De hoeveelheid van 4000 m³ is aanzienlijk, wat passend is voor de ontvanger (Directeur van het Marktwezen), die waarschijnlijk verantwoordelijk was voor een vloot voertuigen voor de voedselvoorziening in de stad. Het document dateert uit maart 1943, een periode waarin de schaarste in Nederland nijpend was geworden. De "Kleine Benzinecommissie" was een gemeentelijke instantie die de toewijzing van de schaarse brandstoffen aan essentiële diensten beheerde onder toezicht van de Duitse bezetter.

Het "Marktwezen" in Amsterdam was gevestigd aan de Jan van Galenstraat (de huidige Centrale Markthallen). Voor de aan- en afvoer van levensmiddelen was transport essentieel. Omdat benzine vrijwel uitsluitend voor de Wehrmacht was gereserveerd, moesten civiele overheidsdiensten gebruikmaken van alternatieven zoals lichtgas of houtgasgeneratoren.

De administratieve zorgvuldigheid (bevestiging "voor de goede orde") laat zien hoe kritisch de controle op brandstofdistributie was; elke kubieke meter gas moest worden verantwoord om illegale handel of oneigenlijk gebruik te voorkomen. De stempel "M. 1943" met de handgeschreven datum "11/3" duidt op de archivering direct na ontvangst of verzending. Z. Voorburgwal Gemeente Amsterdam Marktwezen Wehrmacht

Samenvatting

Dit document is een formele administratieve bevestiging van een ruiltransactie van brandstofcoupons tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van het document is de verantwoording van 4000 m³ "samengeperst lichtgas".

Opvallende details:
* Bureaucratie: Het gebruik van periodes (9e en 10e periode) wijst op een strak gereguleerd distributiesysteem. Coupons hadden een beperkte geldigheidsduur en moesten tijdig worden omgewisseld voor de volgende periode.
* Brandstofsoort: Er wordt gesproken over "lichtgas" in plaats van benzine. Vanwege de extreme schaarste aan vloeibare brandstoffen werden veel voertuigen in die tijd omgebouwd om op (gecomprimeerd) stadsgas te rijden, vaak herkenbaar aan de grote gaszakken op het dak of gascilinders.
* Volume: De hoeveelheid van 4000 m³ is aanzienlijk, wat passend is voor de ontvanger (Directeur van het Marktwezen), die waarschijnlijk verantwoordelijk was voor een vloot voertuigen voor de voedselvoorziening in de stad.

Historische Context

Het document dateert uit maart 1943, een periode waarin de schaarste in Nederland nijpend was geworden. De "Kleine Benzinecommissie" was een gemeentelijke instantie die de toewijzing van de schaarse brandstoffen aan essentiële diensten beheerde onder toezicht van de Duitse bezetter.

Het "Marktwezen" in Amsterdam was gevestigd aan de Jan van Galenstraat (de huidige Centrale Markthallen). Voor de aan- en afvoer van levensmiddelen was transport essentieel. Omdat benzine vrijwel uitsluitend voor de Wehrmacht was gereserveerd, moesten civiele overheidsdiensten gebruikmaken van alternatieven zoals lichtgas of houtgasgeneratoren.

De administratieve zorgvuldigheid (bevestiging "voor de goede orde") laat zien hoe kritisch de controle op brandstofdistributie was; elke kubieke meter gas moest worden verantwoord om illegale handel of oneigenlijk gebruik te voorkomen. De stempel "M. 1943" met de handgeschreven datum "11/3" duidt op de archivering direct na ontvangst of verzending.

Genoemde Personen 1

Z. Voorburgwal

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit Huishoudelijk: Brandstof Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Marktwezen Wehrmacht

Gerelateerde Documenten 5