Dienstformulier voor controleverslag. [In de linkerbovenhoek vage spiegelbeeldige tekst van een ander document]

STATISTIEK CONTROLE.

Heden te ................ uur werd door mij contrôle gehouden op den aanvoer
van:
Tuinder )
Schipper )
Grossier )
Expediteur )
Inz.veiling )

Opgegeven op bijgaande statistiekbon
(aantal colli, stuks, kg. enz.)
Ook op soort en plaats van her-
komst letten! Aangevoerd.

                                    |
                                    |
                                    |
                                    |
                                    |
                                    |
                                    |

            Na gehouden contrôle bleek, dat de betrokkene
            juist       )
            te weinig   ) op zijn bon had genoteerd.
            te veel     )

                                      Amsterdam, .................. 19 ....
                                                 De contrôleur,

Gezien
Chef

Den Heer Bedrijfschef
der Centrale Markt. * Doel: Het document dient als bewijs van een fysieke inspectie van binnengekomen goederen op de Centrale Markt. Het doel is om fraude of administratieve fouten op de "statistiekbonnen" (de aangifte van de leverancier) op te sporen.
* Structuur: Het formulier is functioneel ingedeeld. Bovenaan worden de tijd en de hoedanigheid van de aanvoerder vastgelegd. In het midden is ruimte voor een kwantitatieve vergelijking tussen de opgave en de feitelijke aanvoer. Onderaan wordt de conclusie aangekruist (juist, te weinig, of te veel).
* Terminologie: De term "colli" verwijst naar individuele verpakkingseenheden (dozen, kisten, balen). De hiërarchie is duidelijk aanwezig door de ondertekening door een "contrôleur" en de visering door de "Chef" voor de "Bedrijfschef".
* Spelling: Het gebruik van de circumflex op "contrôle" en de verbogen lidwoorden ("den aanvoer") wijst op een datering van vóór de grote spellingshervormingen van halverwege de 20e eeuw, hoewel dergelijke ambtelijke formulieren vaak decennialang ongewijzigd in gebruik bleven. Dit formulier is direct verbonden met de geschiedenis van de Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat). De markt was het centrale punt voor de voedselvoorziening van de stad, waar groenten, fruit en andere levensmiddelen werden aangevoerd via het water (Schipper) of de weg (Tuinder, Expediteur).

Strikte statistische controle was essentieel voor het marktbeheer, niet alleen voor economische data, maar ook voor het innen van marktgelden en het handhaven van kwaliteits- en hoeveelheidsvoorschriften. Tijdens de oorlogsjaren (1940-1945) werden dergelijke controles nog intensiever in verband met de distributie en de bestrijding van de zwarte handel, al lijkt dit een regulier administratief exemplaar uit de vredestijd of de wederopbouw.