Getypte invulformulier voor administratieve controle. STATISTIEK CONTROLE.

Heden te uur werd door mij contrôle gehouden op den aanvoer
van:
Tuinder )
Schipper )
Grossier )
Expediteur )
Inz veiling )

Opgegeven op bijgaande statistiekbon
(aantal colli, stuks, kg. enz.)
Ook op soort en plaats van her-
komst letten! Aangevoerd.

Na gehouden contrôle bleek, dat de betrokkene
juist )
te weinig ) op zijn bon had genoteerd.
te veel )

                                       Amsterdam,              19
                                             De contrôleur,

Gezien
Chef
Den Heer Bedrijfschef
der Centrale Markt. * Functioneel ontwerp: Het document is een gestandaardiseerd formulier voor toezichthouders. Het is ontworpen voor efficiëntie, waarbij de controleur slechts categorieën hoeft aan te kruisen of door te strepen (aangegeven door de haken )).
* Controleparameters: De inspectie richtte zich op kwantiteit (colli, stuks, kilogrammen) maar ook op de herkomst en het soort product. Dit wijst op een streng gereguleerd marktsysteem.
* Hiërarchie: De ondertekening door de "contrôleur" moet worden gezien of goedgekeurd door de "Chef" en uiteindelijk de "Bedrijfschef der Centrale Markt", wat de bureaucratische structuur van de marktorganisatie onderstreept.
* Taalgebruik: Het gebruik van de spelling "contrôle" (met circumflex) en "den aanvoer" (met verbogen lidwoord) duidt op een administratieve stijl van vóór de grote spellinghervormingen van halverwege de 20e eeuw. Dit formulier is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de Centrale Markthallen in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat). De Centrale Markt fungeerde als de 'buik van Amsterdam', waar alle groenten, fruit en andere levensmiddelen voor de stad werden verhandeld.

Het bijhouden van nauwkeurige statistieken was van essentieel belang voor:
1. Marktbeheer: Inzicht in de totale aanvoerstromen naar de stad.
2. Fiscale controle: Het voorkomen van fraude waarbij minder aanvoer werd opgegeven dan werkelijk geleverd om belastingen of marktgelden te ontduiken.
3. Economische planning: Het monitoren van prijzen en schaarste.

Dergelijke documenten geven een zeldzaam inkijkje in de dagelijkse, vaak onzichtbare logistieke controle die nodig was om een groeiende stedelijke bevolking van voedsel te voorzien.