Archief 745
Inventaris 745-280
Pagina 299
Dossier 26
Jaar 1939
Stadsarchief

Ambtelijk schrijven / Rapportage.

24 augustus 1939.

Origineel

Ambtelijk schrijven / Rapportage. 24 augustus 1939. Op den bewusten 22n Juli heeft A. Nijenhuis (haring & zuur) eigenmachtig recht tegenover Seljer (haring & zuur) een plaats ingenomen in plaats van zijn toegewezen standplaats No 13 op de dagmarkt Ten Katestraat, wat ik, in verband met de goede orde op de markt, niet kon toestaan. Voornbedaalde Seljer, die een schrijven aan den Wethouder heeft gezonden inzake assistentie was reeds verbitterd omdat zijn vrouw zich niet mocht laten vervangen en hij nu met zijn tweeën moest staan. Het zou van weinig tact en inzicht getuigen als ik Nijenhuis, die met zijn vrouw en zoon, dus met zijn drieën, een plaats recht tegenover Seljer had toegewezen. Nijenhuis heeft er geenszins schade van ondervonden dat hij dien dag zijn toegewezen vaste plaats heeft ingenomen. Nijenhuis houdt nimmer rekening met de belangen van anderen en kan het niet nalaten te insinueeren, waarvoor hij zich verleden jaar in mijn vacantie heeft moeten verantwoorden bij den heer de Claer. Hij had toen den dienstdoenden ambtenaar ter aankomst aan het publiek een insinuatie toegevoegd. Een ambtenaar van de S. heeft hij eenigen tijd geleden ook onheusch behandeld. Bij het toewijzen der plaatsen wordt er rekening mee gehouden dat de orde op de markt niet in gevaar wordt gebracht. De beoordeeling van plaatstoewijzing kan m.i. niet aan Nijenhuis of kooplieden worden toevertrouwd. Natuurlijk kan Nijenhuis in de gelegenheid worden gesteld zijn toelichting te geven. In het belang van de handhaving van de goede orde op de markt geef ik ernstig in overweging aan zijn wensch niet tegemoet te komen.

Amsterdam 24 Aug 1939
[Onleesbare handtekening, mogelijk v.d. Marktmeester] Dit document is een verslag van een marktmeester of een vergelijkbare toezichthouder aan zijn superieuren (mogelijk gericht aan de Wethouder van Publieke Werken of Marktwezen). De kern van het conflict is een disciplinaire kwestie: de koopman A. Nijenhuis heeft eigenmachtig zijn toegewezen standplaats (No. 13) verlaten om recht tegenover zijn concurrent Seljer te gaan staan.

De schrijver voert verschillende argumenten aan waarom het verzoek van Nijenhuis (waarschijnlijk een klacht of een formeel verzoek voor een andere vaste plek) afgewezen moet worden:
1. Handhaving van de orde: De marktmeester stelt dat hij de bevoegdheid heeft om plaatsen toe te wijzen om ruzies te voorkomen.
2. Sociale verhoudingen: Seljer was al geagiteerd omdat zijn personele bezetting (zijn vrouw mocht niet vervangen worden) kleiner was dan die van Nijenhuis. Hen tegenover elkaar zetten zou de spanningen vergroten.
3. Gedrag van de betrokkene: Nijenhuis wordt neergezet als een "moeilijke" koopman die eerder ambtenaren heeft geschoffeerd en onjuiste beweringen (insinuaties) doet in het bijzijn van het publiek.

De toon van de brief is formeel en stellig. De schrijver benadrukt dat het toewijzen van plaatsen een bestuurlijke taak is die niet aan de grillen van de kooplieden zelf kan worden overgelaten. Het document dateert van augustus 1939, slechts enkele dagen voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was destijds (en is nog steeds) een belangrijke volksmarkt. In deze periode was de regulering van markten zeer streng; de gemeente probeerde de concurrentie tussen kooplieden in goede banen te leiden om fysieke confrontaties en publieke onrust te voorkomen.

De vermelding van "haring & zuur" duidt op de typisch Amsterdamse handel in pekelproducten. De "heer De Claer" waarnaar verwezen wordt, was waarschijnlijk een hogere ambtenaar bij de Dienst der Markten. De afkorting "S." bij de onheus behandelde ambtenaar zou kunnen slaan op de Stadsreiniging, die nauw betrokken was bij het opruimen van marktafval. Dit type documentatie geeft een uniek inkijkje in de dagelijkse micro-conflicten en de ambtelijke hiërarchie in het vooroorlogse Amsterdam. A. Nijenhuis Seljer de heer De Claer (ambtenaar/superieur).

Samenvatting

Dit document is een verslag van een marktmeester of een vergelijkbare toezichthouder aan zijn superieuren (mogelijk gericht aan de Wethouder van Publieke Werken of Marktwezen). De kern van het conflict is een disciplinaire kwestie: de koopman A. Nijenhuis heeft eigenmachtig zijn toegewezen standplaats (No. 13) verlaten om recht tegenover zijn concurrent Seljer te gaan staan.

De schrijver voert verschillende argumenten aan waarom het verzoek van Nijenhuis (waarschijnlijk een klacht of een formeel verzoek voor een andere vaste plek) afgewezen moet worden:
1. Handhaving van de orde: De marktmeester stelt dat hij de bevoegdheid heeft om plaatsen toe te wijzen om ruzies te voorkomen.
2. Sociale verhoudingen: Seljer was al geagiteerd omdat zijn personele bezetting (zijn vrouw mocht niet vervangen worden) kleiner was dan die van Nijenhuis. Hen tegenover elkaar zetten zou de spanningen vergroten.
3. Gedrag van de betrokkene: Nijenhuis wordt neergezet als een "moeilijke" koopman die eerder ambtenaren heeft geschoffeerd en onjuiste beweringen (insinuaties) doet in het bijzijn van het publiek.

De toon van de brief is formeel en stellig. De schrijver benadrukt dat het toewijzen van plaatsen een bestuurlijke taak is die niet aan de grillen van de kooplieden zelf kan worden overgelaten.

Historische Context

Het document dateert van augustus 1939, slechts enkele dagen voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was destijds (en is nog steeds) een belangrijke volksmarkt. In deze periode was de regulering van markten zeer streng; de gemeente probeerde de concurrentie tussen kooplieden in goede banen te leiden om fysieke confrontaties en publieke onrust te voorkomen.

De vermelding van "haring & zuur" duidt op de typisch Amsterdamse handel in pekelproducten. De "heer De Claer" waarnaar verwezen wordt, was waarschijnlijk een hogere ambtenaar bij de Dienst der Markten. De afkorting "S." bij de onheus behandelde ambtenaar zou kunnen slaan op de Stadsreiniging, die nauw betrokken was bij het opruimen van marktafval. Dit type documentatie geeft een uniek inkijkje in de dagelijkse micro-conflicten en de ambtelijke hiërarchie in het vooroorlogse Amsterdam.

Genoemde Personen 3

Locaties

Amsterdam (betreft de dagmarkt in de Ten Katestraat).