A. Nijenhuis

Ambtelijk rapport/proces-verbaal betreffende een marktovertreding.

* **Inhoud:** Het document betreft een incident op de Ten Katemarkt in Amsterdam. Een koopman, A. Nijenhuis, had zonder toestemming een plek ingenomen. Ondanks sommatie van de marktbeambte weigerde hij te vertrekken, waarbij hij verwees naar een eerdere (mogelijk mondelinge) toestemming van een andere functionaris (de heer De Waer). Uiteindelijk moest de politie eraan te pas komen om hem te verwijderen. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar Artikel 345 van de A.P.V. (Algemene Politieverordening), wat destijds betrekking had op het niet opvolgen van bevelen van bevoegd gezag of marktreglementen. * **Strafmaat:** De rapporteerde ambtenaar stelt een relatief zware straf voor: 14 dagen ontzegging van het marktrecht (voorwaardelijk). De latere aantekening "Accord drie dagen" suggereert dat de uiteindelijke straf werd vastgesteld op drie dagen (mogelijk onvoorwaardelijk) of dat er een ander besluit is genomen. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en ambtelijk, typerend voor de vooroorlogse bureaucreatie in Nederland.

Ambtelijk schrijven / Rapportage.

Dit document is een verslag van een marktmeester of een vergelijkbare toezichthouder aan zijn superieuren (mogelijk gericht aan de Wethouder van Publieke Werken of Marktwezen). De kern van het conflict is een disciplinaire kwestie: de koopman A. Nijenhuis heeft eigenmachtig zijn toegewezen standplaats (No. 13) verlaten om recht tegenover zijn concurrent Seljer te gaan staan. De schrijver voert verschillende argumenten aan waarom het verzoek van Nijenhuis (waarschijnlijk een klacht of een formeel verzoek voor een andere vaste plek) afgewezen moet worden: 1. **Handhaving van de orde:** De marktmeester stelt dat hij de bevoegdheid heeft om plaatsen toe te wijzen om ruzies te voorkomen. 2. **Sociale verhoudingen:** Seljer was al geagiteerd omdat zijn personele bezetting (zijn vrouw mocht niet vervangen worden) kleiner was dan die van Nijenhuis. Hen tegenover elkaar zetten zou de spanningen vergroten. 3. **Gedrag van de betrokkene:** Nijenhuis wordt neergezet als een "moeilijke" koopman die eerder ambtenaren heeft geschoffeerd en onjuiste beweringen (insinuaties) doet in het bijzijn van het publiek. De toon van de brief is formeel en stellig. De schrijver benadrukt dat het toewijzen van plaatsen een bestuurlijke taak is die niet aan de grillen van de kooplieden zelf kan worden overgelaten.

Officiële brief/Berisping

Dit document is een officiële administratieve berisping van de gemeente Amsterdam aan een marktkraamhouder, de heer A. Nijenhuis. De kern van de zaak is een overtreding van de marktregels: de heer Nijenhuis heeft op 22 juli 1939 eigenmachtig een andere standplaats ingenomen op de Ten Katemarkt dan aan hem was toegewezen, zonder toestemming van de marktmeester. De toon van de brief is formeel en corrigerend. Er wordt verwezen naar een eerder schrijven van de betrokkene (waarschijnlijk een bezwaar of uitleg), maar de wethouder stelt op basis van onderzoek vast dat de overtreding heeft plaatsgevonden. De brief dient als een officiële waarschuwing om in de toekomst de instructies van het marktpersoneel strikt op te volgen.

Officieel ambtelijk rapport.

Dit document is een ambtelijk rapport van het Amsterdamse Marktwezen uit de eerste maanden van de Duitse bezetting. De kern van het stuk is een verzoek van de heer A. Nijenhuis, een viskoopman die sinds 1933 een vaste plek had op de Ten Katemarkt. Hij vraagt toestemming om zijn handel te wijzigen naar groenten en fruit. De motivatie voor dit verzoek is een directe weerspiegeling van de oorlogsomstandigheden: door de "internationalen toestand" (de oorlogvoering op de Noordzee) was de aanvoer van vis en haring nagenoeg stilgevallen. Om in zijn levensonderhoud te voorzien, tracht de koopman over te stappen op goederen die op dat moment nog wel beschikbaar waren. De controleur ondersteunt de aanvraag door te bevestigen dat de man een ervaren handelaar is en de formulieren eerlijk heeft ingevuld. De handgeschreven notities tonen de snelle bureaucratische afhandeling in de week volgend op het rapport.

Ambtelijk verslag / handgeschreven rapportage.

Dit document is een rapportage van een incident op een Amsterdamse markt (vermoedelijk een vismarkt of snackmarkt gezien de term "pekhouder" en "snackbons"). **Kern van het incident:** De handelaar A. Overloop wordt ervan beschuldigd toewijzingen (snackbons) achter te houden. Terwijl hij beweerde slechts 36 eenheden te hebben, bleek hij er 40 verborgen te hebben in zijn stal. Een andere handelaar, Nijenhuis, klaagde hierover omdat Overloop weigerde de bons te verkopen, wat duidt op speculatie of het creëren van kunstmatige schaarste. **Handhaving:** De marktmeester heeft de hulp ingeroepen van een politieagent (Hendriks) om Overloop te dwingen de verkoop te starten. Als strafmaatregel adviseert de marktmeester om Overloop uit te sluiten van de toewijzing voor de eerstvolgende zaterdag.

Verzoekschrift/Zakelijke brief.

* **Taalgebruik:** De brief bevat enkele grammaticale inconsistenties en archaïsmen (bijv. "en den laatste jaren", "enkelt van mij toewijzing"). De schrijver wisselt tussen het formele "wij" in de aanhef en "ik" in het lichaam van de tekst. Dit duidt op een schrijver die probeert een formele, ambtelijke toon aan te slaan voor een officiële aanvraag. * **Inhoud:** De heer Nijenhuis verzoekt om een toewijzing (een vergunning of quotum) voor de verkoop van gerookte aal. Hij voert als argument aan dat hij dit in het verleden ook altijd heeft gedaan en dat zijn bedrijfsvoering niet rendabel is als hij enkel verse aal mag verkopen. * **Sociale context:** Het adres Kinkerstraat 177-III in Amsterdam wijst op een woning boven een winkelpand in een volkswijk. Nijenhuis was waarschijnlijk een kleine zelfstandige (visboer).

Doorslag van een officiële brief (archiefkopie).

Deze brief is een zakelijke afwijzing van een verzoek om een "toewijzing van gerookte aal". De heer Nijenhuis had op 5 juni 1942 een verzoek ingediend, dat vervolgens is getoetst door een speciale commissie van de Visscherijcentrale. De uitkomst is negatief: hij krijgt geen toewijzing. De toon is kort, formeel en bureaucratisch, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie uit die tijd. Het feit dat dit een doorslag is op grijsachtig papier met een verzendkrabbel suggereert dat dit het exemplaar is dat voor de administratie van de verzender is bewaard.

Administratieve archiefnotitie / fiche.

Het document is een administratieve aantekening betreffende twee individuen: J. Looije en A. Nijenhuis. De vermelding "20 kg" bij Looije duidt op een specifieke toewijzing of registratie van goederen, zoals brandstof (kolen), voedsel of andere gerantsoeneerde middelen. De opmerking "Reeds op lijst" in de marge wijst op een controleproces waarbij gecontroleerd is of deze namen al in een hoofdbestand of transportlijst voorkwamen. De toevoeging "zie brief" bij A. Nijenhuis suggereert dat er voor deze persoon aanvullende documentatie of een specifieke correspondentie aanwezig is die nadere uitleg geeft over de status of de toewijzing. Het nummer "46 A / 6 / 5" fungeert waarschijnlijk als dossierkenmerk of inventarisnummer binnen een groter archiefsysteem.

Administratieve lijst/geleideblad.

Het document betreft een verzamellijst van handelaren ("kooplieden") die medische verklaringen (doktersbriefjes) hebben overlegd. De reden hiervoor is dat zij vanwege ziekte niet in staat waren hun "toewijzing" persoonlijk op te halen. Het handschrift is een typisch 20e-eeuws Nederlands administratief cursief. De verschillende inktkleuren (blauw/zwart voor de lijst, rood voor de instructie "ter afdoening") wijzen op een gestandaardiseerd bureaucratisch proces. De stempel onderaan geeft een dossiernummer en een datum (6 november 1943), terwijl de handgeschreven datum (15-3-44) aangeeft wanneer het dossier definitief werd opgeborgen in het archief.

Document

De brief is een verzoekschrift van A. Nijenhuis, een Amsterdamse viskoopman, aan een niet nader genoemde autoriteit. De kern van het verzoek is het verkrijgen van een officiële toewijzing voor de handel in gerookte paling ("gerookte aal"). Nijenhuis voert aan dat hij momenteel alleen verse vis mag verhandelen en dat hij al vaker schriftelijk heeft geprobeerd deze uitbreiding te krijgen, zonder succes. Hij benadrukt zijn jarenlange ervaring en trouwe vestiging in de stad (sinds 1916) om zijn betrouwbaarheid en recht op de toewijzing te onderstrepen. Uit de ambtelijke aantekeningen bovenaan de brief ("geen recht" en "afw") kan worden opgemaakt dat het verzoek waarschijnlijk is afgewezen door de betreffende inspectie.

Administratief register / distributielijst.

* **Administratief proces:** De lijst houdt de verstrekking van partijen bokking bij over een periode van drie dagen. Er zijn kolommen voor de eerste, tweede en derde uitgifte, gevolgd door een totaaloverzicht. * **Kwantiteit:** De meest voorkomende totale hoeveelheid is 3000 stuks. Opvallend zijn de afwijkingen bij nrs. 293 en 295 (totaal 3010). * **Identificatie:** Bij de naam "de Munk, A." (nrs. 289 en 290) zijn geboortedata genoteerd om twee verschillende personen met dezelfde naam en voorletter uit elkaar te houden. * **Handtekeningen:** In de kolommen voor de uitgifte hebben de ontvangers getekend. Sommigen schreven hun volledige naam, anderen een verkorte handtekening. * **Correcties:** Rij 288 is doorgestreept, wat wijst op een wijziging in de planning of een afzegging. De rode kruisen in de linkermarge zijn afvinktekens van de controleur.

Document

Het document is een logistiek overzicht van een omvangrijke distributie van goederen, zeer waarschijnlijk eieren gezien de aantallen per kist en de regio (Edam/Waterland was een centrum voor eierhandel). De linkerpagina bevat een lijst met namen van personen (mogelijk handelaren of leveranciers) die vaste hoeveelheden kisten toegewezen krijgen. De rechterpagina toont de macro-logistiek: er is sprake van transport per vrachtwagen ("auto's Edam") en per spoor ("3e wagon"). Historisch zeer relevant zijn de posten aan de rechterkant: een aanzienlijke levering aan de "Joodsche Raad" (26.690 stuks) en de handgeschreven notitie "363 mensen". Dit suggereert dat dit handelsregister direct verbonden is met de bevoorrading van de Joodse gemeenschap onder toezicht van de bezetter, of wellicht rantsoenen voor een specifiek transport van mensen.

Handgeschreven productie- of weeglijst op gelinieerd papier.

Het document betreft een administratieve weeglijst van een ambachtelijk geproduceerd levensmiddel, aangeduid als "Karrewiel". In de bakkerijwereld staat een 'karrewiel' bekend als een groot, rond (vaak krenten-)brood. De lijst bevat drie kolommen die elk waarschijnlijk een batch of een bakplaat vertegenwoordigen. De individuele items wegen nagenoeg allemaal iets meer dan 2 pond (ca. 1 kg). De instructie "pond 2 verkoop f 2.45" geeft aan dat de verkoopprijs was vastgesteld op 2 gulden en 45 cent voor een eenheid van 2 pond. De extra onsjes per item zijn waarschijnlijk het resultaat van handmatig afwegen voor het bakproces. Onderaan elke kolom is een totaalgewicht genoteerd, wat van belang was voor de voorraadadministratie of de berekening van de totale opbrengst.

Controle-rapport betreffende de visverkoop.

* **Inhoud:** Het rapport verslaat een inspectie op een visverdeelpunt in de Ten Katestraat. De controleurs letten op de aanwezigheid van onbevoegden, de aanwezigheid van politie en de exacte hoeveelheden verkochte vis per handelaar. * **Handelswaar:** Er wordt melding gemaakt van verschillende soorten vis: schol (klasse II en III), bot, schar en voorn. De gewichten zijn nauwkeurig genoteerd, wat wijst op de strikte distributieregels tijdens de oorlogsjaren. * **Incidenten:** * De afwezigheid van J. Hillegers wordt opgemerkt; zijn handel wordt door De Clerk waargenomen. * Fafieanie Jr. komt te laat en wordt door de inspecteurs omschreven als "niet onder den indruk" van de berisping, wat duidt op een gespannen verhouding tussen de uitvoerders en de controlerende instanties. * **Bureaucratie:** De handgeschreven vragen onderaan tonen de interne kwaliteitscontrole. Een hogere functionaris vraagt door op de gebruikte methode ("geturfd" in plaats van gewogen) en de identiteit van de kar. Het bevel "oproepen" suggereert dat er een tuchtrechtelijk of corrigerend vervolg aan dit rapport is gegeven.

Contrôle-rapport (Inspectierapport van het marktwezen)

Dit inspectierapport documenteert de controle op de distributie en verkoop van vis aan de Ten Katestraat in Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. De focus van de inspecteurs ligt op drie zaken: 1. **Kwantitatieve controle:** Het exact 'turven' van de hoeveelheden en soorten vis (schol, schar, bot, voorn) die per handelaar worden verhandeld. 2. **Regulering:** Het vaststellen of de verkoop ordelijk verloopt onder toezicht van de politie en of de handelaren zich aan hun toewijzingen houden. Er wordt expliciet vermeld dat de verkopers een kleine hoeveelheid (4 pond) voor eigen consumptie mogen houden. 3. **Aanwezigheid en gedrag:** De afwezigheid van handelaar Hillegers wordt genoteerd (met een medische reden), en het te laat verschijnen van Pafieanie Jr. wordt gerapporteerd als een plichtsverzuim, waarbij ook zijn lakse houding ("niet onder den indruk") wordt vermeld.

Handgeschreven verslag of dagrapport, mogelijk uit een logboek van een vismarkt of visafslag.

Dit document bevat een beknopt verslag van de dagelijkse gang van zaken in een commerciële of toezichthoudende setting, vermoedelijk een vismarkt (afgekort als "V. M."). Er vallen drie zaken op: 1. **Personele bezetting:** Er wordt verantwoording afgelegd over de afwezigheid van Hilligers, die wegens een doktersbezoek vervangen werd door "de Clerk" (mogelijk een eigennaam of een functiebenaming). 2. **Handelsactiviteit:** Er worden specifieke transacties genoteerd. J. Braan handelt in 50 kg schar (een platvis) en A. Nijenhuis in 20 kg voorn. De notitie "Accom." achter de transacties staat waarschijnlijk voor "Accoord", ter goedkeuring van de afhandeling. 3. **Discipline:** J. Fafianie wordt genoteerd als te laat (na 11.45 uur nog niet aanwezig in de loods). De term "onderhouden" geeft aan dat de betrokkene hierop is aangesproken of is berispt door de opsteller van het rapport.

Handgeschreven rapportage / ambtelijke notitie.

Het document is een kort zakelijk verslag van een marktmeester of controleur aan zijn superieuren. De schrijver rapporteert dat hij op donderdagmiddag 16 december 1943 een controle heeft uitgevoerd op kooplieden die met een waagschaal werkten op de markt en in de Katerstraat. De kernpunten van de analyse zijn: * **Controle:** De term "uitgeturfd" duidt op het turven of administratief vastleggen van aanwezigen of goederen. * **Personen:** Er worden vier specifieke namen genoemd: J. Mossel, De Munck jr. (jm), T. Ossendorp en A. Nijenhuis. Hun administratie of aanvoer werd "in orde bevonden". * **Bijlagen:** De schrijver verwijst naar "bijgaande briefjes" waarop de feitelijke telling (de "uitturfing") te vinden is. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, enigszins informeel ambtelijk handschrift uit het midden van de 20e eeuw.

Naam en voorletters: **J.H. Nieuwenhuys** Functie en No.: **contrôleur (A)** No. **90** Adres: **Trompenburgstraat 65 hs**

**COPIE** **Aanvang ziekte:** 25-2-1944 **Naam en voorletters:** Nieuwenhuis J.H. **Functie en No.:** controleur No. 90 **Adres:** Trompenburgerstraat 65 huis

M. de Haan.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsbericht / Adviesbrief. * **Kenmerk:** 27/72/5 M. 1. / VP/HG. * **Datum:** 28 augustus 1939. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). * **Ontvanger:** Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam). * **Onderwerp:** Klacht van A. Nijenhuis betreffende een marktplaats op de Ten Katestraat. ...

# DOCUMENT INFO * **Kenmerk:** M. No. 27/65/1 (1939) en 27/65/2 (onderzijde). * **Datum:** Doorzending 15 juli 1939; Advies/Besluit 28 juli 1939. * **Onderwerp:** Verzoek om wijziging van marktassistentie door A. Nijenhuis (Ten Katemarkt). * **Betrokken personen:** A. Nijenhuis (vergunninghouder), W. v. Steede (huidige assistente), J. v. Steede (beoogde assistent). * **Locatie:** Ten Kat...