3 december 1943 De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst in Amsterdam, gezien de inhoud). [Handgeschreven:] extra
[Rechtsboven:] VD/SV

46a/314/3 M.
1
3 December 1943.

den Heer Directeur van het Be-
drijfsschap voor Visscherijproducten,
2e Adelheidstraat 300,
's-G r a v e n h a g e.
=====================

Naar aanleiding van Uw brief met bijlage d.d. 26 November jl. afdeeling Verdeeling no.28680/V/Schr. bericht ik U, dat de verdeeling van visch te Amsterdam plaatsvindt des morgens om 8.30 uur en des middags om 2 uur. Het komt veel voor, dat visch na 2 uur 's middags wordt aangevoerd. In overleg met de Commissie van deskundigen Lammers c.s. en den keurmeester wordt dan nagegaan of de visch tot den volgenden ochtend kan worden bewaard. Dit is dan ook meestal het geval.
Garnalen moeten echter veelal denzelfden dag worden verkocht, omdat het gevaar bestaat wanneer ze spuden worden opgeslagen, dat zie den volgenden dag zijn bedorven. Ook een enkel partijtje visch, dat bijvoorbeeld niet of zeer slecht is geijsd, wordt door den keurmeester voor verkoop op den dag van aanvoer aangewezen.
Te dezer stede is met goedkeuring van het Gemeentebestuur de regeling getroffen, dat in deze gevallen de visch door de Commissie van deskundigen onder toezicht van de Politie aan het publiek wordt verkocht, zulks om te voorkomen, dat met deze meestal in slechten toestand verkeerende visch wordt geknoeid.
Van "onder-onsjes" kan dus bezwaarlijk worden gesproken; een en ander is een officieel goedgekeurde regeling. Het rapport van een van mijn ambtenaren betrekking hebbende op den onderhavigen klacht, gaat hierbij in afschrift.

De Directeur, De brief is een officiële reactie op een klacht betreffende de visdistributie in Amsterdam. De kern van de kwestie is de afhandeling van vis die te laat op de dag arriveert voor de reguliere distributiemomenten (08:30 en 14:00 uur).

De schrijver legt uit dat voor bederfelijke waar, zoals garnalen of slecht gekoelde vis, een uitzondering wordt gemaakt: deze worden direct aan het publiek verkocht in plaats van opgeslagen tot de volgende dag. Om beschuldigingen van corruptie of favoritisme ("onder-onsjes" of "geknoei") te voorkomen, gebeurt deze verkoop onder strikt toezicht van een deskundige commissie en de politie. De brief dient om aan te tonen dat de lokale autoriteiten transparant en volgens goedgekeurde regelingen handelen. In de tekst staat een duidelijke typefout: "zie" in plaats van "zij" in de tweede alinea. Het document stamt uit december 1943, een periode tijdens de Duitse bezetting van Nederland waarin voedselvoorziening en distributie uiterst gevoelige onderwerpen waren.

1. Schaarste en Rationering: Tijdens de oorlogsjaren was er een groot tekort aan voedsel. Alles werd streng gerantsoeneerd via distributiestamkaarten en bonnen. Elke afwijking van de officiële verdeling kon leiden tot grote onvrede bij de bevolking of verdenkingen van zwarte handel.
2. Bedrijfsschappen: Het "Bedrijfsschap voor Visscherijproducten" was een overheidsorgaan dat de controle hield over de gehele sector. In oorlogstijd werden deze schappen door de bezetter gebruikt (of nieuw opgezet) om de centrale sturing van de economie en voedselvoorziening te waarborgen.
3. Politietoezicht: De vermelding dat de politie toezicht hield op de verkoop van garnalen onderstreept hoe precair de situatie was. De autoriteiten waren doodsbang voor rellen bij verkooppunten of illegale verkoop buiten het systeem om.
4. Terminologie: Het woord "spuden" is waarschijnlijk een typefout of een zeer specifieke vakterm (mogelijk afgeleid van 'spuuden' of manden) voor de wijze van opslag van garnalen. Over het algemeen ademt de brief de defensieve, ambtelijke sfeer uit die nodig was om in een totalitair systeem verantwoording af te leggen. Politie