Brief (doorslag/kopie)
Origineel
Brief (doorslag/kopie) 3 december 1943 De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Markt- of Vischafslag Amsterdam) Den Heer Directeur van het Bedrijfsschap voor Visscherijproducten, 's-Gravenhage [Handgeschreven, linksboven:] Visch (onderstreept)
[Handgeschreven, rechtsboven:] deb 7 mp (onduidelijk)
[Getypt, rechtsboven:] VD/SV
46a/314/3 M.
1
3 December 1943.
den Heer Directeur van het Bedrijfsschap voor Visscherijproducten,
2e Adelheidstraat 300,
's-G r a v e n h a g e.
======================
Naar aanleiding van Uw brief met bijlage d.d. 26 Novemver jl. afdeeling Verdeeling no.28680/V/Schr. bericht ik U, dat de verdeeling van visch te Amsterdam plaatsvindt des morgens om 8.30 uur en des middags om 2 uur. Het komt veel voor, dat visch na 2 uur 's middags wordt aangevoerd. In overleg met de Commissie van deskundigen Lammers e.s. en den keurmeester wordt dan nagegaan of de visch tot den volgenden ochtend kan worden bewaard. Dit is dan ook meestal het geval.
Garnalen moeten echter veelal denzelfden dag worden verkocht, omdat het gevaar bestaat wanneer ze zouden worden opgeslagen, dat zie den volgenden dag zijn bedorven. Ook een enkel partijtje visch, dat bijvoorbeeld niet of zeer slecht is geijsd, wordt door den keurmeester voor verkoop op den dag van aanvoer aangewezen.
Te dezer stede is met goekeuring van het Gemeente-bestuur de regeling getroffen, dat in deze gevallen de visch door de Commissie van deskundigen onder toezicht van de Politie aan het publiek wordt verkocht, zulks om te voorkomen, dat met deze meestal in slechten toestand verkeerende visch wordt geknoeid.
Van "onder-onsjes" kan dus bezwaarlijk worden gesproken; een en ander is een officieel goedgekeurdenregeling. Het rapport van een van mijn ambtenaren betrekking hebbende op den onderhavigen klacht, gaat hierbij in afschrift.
De Directeur, * Kern van de brief: De directeur van een Amsterdamse instantie verweert zich tegen beschuldigingen van onregelmatigheden ("onder-onsjes") bij de visverkoop. Hij legt uit dat vis die laat binnenkomt of snel bederft (zoals garnalen of slecht gekoelde vis), direct aan het publiek wordt verkocht onder officieel toezicht.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk taalgebruik met de destijds gebruikelijke spelling ("visch", "geijsd"). Opmerkelijk zijn de typefouten zoals "Novemver" en "goekeuring", wat kan wijzen op tijdsdruk of de werkomstandigheden tijdens de oorlogsjaren.
* Procedure: Er wordt een strikte procedure beschreven waarbij een commissie van deskundigen en een keurmeester bepalen of vis direct verkocht moet worden om verspilling te voorkomen. De aanwezigheid van de politie bij de verkoop aan het publiek onderstreept de noodzaak voor orde en transparantie in een tijd van schaarste. Dit document stamt uit december 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was voedsel schaars en de distributie ervan streng gereguleerd door de overheid (onder Duits toezicht). Het "Bedrijfsschap voor Visscherijproducten" was een centrale organisatie die toezicht hield op de sector.
De brief reflecteert de spanning tussen de bureaucratische regels van de voedselvoorziening en de praktische realiteit van bederfelijke waar. Het feit dat de directeur expliciet ontkent dat er sprake is van "onder-onsjes" suggereert dat er een klacht was over vermeende bevoordeling of zwarte handel, een veelvoorkomend probleem tijdens de oorlogsjaren. De directe verkoop aan het publiek was een noodgreep om verspilling te voorkomen in een tijd waarin elk pond voedsel cruciaal was. Politie