Archief 745
Inventaris 745-411
Pagina 134
Dossier 100
Jaar 1943
Stadsarchief

Handgeschreven conceptbrief of memo.

Origineel

Handgeschreven conceptbrief of memo. [In de linkermarge, verticaal geschreven:]
Wij geven u daarom in overweging den N.V.D. te berichten, dat de voorrangsregeling vooralsnog op de markten uitsluitend zal gelden voor die zwangere vrouwen en de moeders met kindertjes tot den 1 jr. oud.

[Hoofdtekst:]
2.-
De N.V.D. verwacht, dat alle deze personen (ook) voorrang bij het koopen van visch moet worden gegeven.
De oud-gerechtigde [onleesbaar door inktvlekken] moet ont-[...]
Bij kleine aanvoeren van visch gebeurt het thans soms reeds, dat [doorgehaald: het aantal] in zoo grooten aantal is aangegeven jongere vrouwen [doorgehaald: alle] dat alle aanwezig is visch op een verkoopplaats voor haar wordt gekocht, [schuine doorhaling over de volgende regels] zoodat het (meer) wachtende publiek niets kan koopen. Dit wekt veelal ernstige ontstemming bij dit publiek. Wanneer nu ook [doorgehaald: bovengenoemde] nog deze categorieën voorrang moet worden gegeven, dan is het te verwachten, dat vrijwel geen visch meer voor het zich in de rij (hebben) opgestelde publiek beschikbaar zal zijn.
Het gevolg zal zijn, dat nog meer onrust op de markt zal ontstaan.

[Linksonder:]
zie A * Onderwerp: Het document betreft een administratieve afweging over distributie-prioriteiten bij de verkoop van vis. Er is een conflict tussen de wens van de N.V.D. om meer groepen voorrang te geven en de vrees voor volkswoede door schaarste.
* Kern van het betoog: De schrijver waarschuwt dat als er te veel groepen voorrang krijgen ("voorrangsregeling"), de gewone burger die in de rij staat met lege handen achterblijft. Dit leidt tot "ernstige ontstemming" en "onrust op de markt".
* Correcties: Het document is een werkversie. De auteur zoekt naar de juiste formulering om de druk van de N.V.D. te weerstaan. In de kantlijn wordt een concreet voorstel gedaan om de voorrang strikt te beperken tot zwangere vrouwen en moeders met baby's tot één jaar oud. * Historische context: Tijdens de Duitse bezetting van Nederland was vis een van de weinige eiwitbronnen die soms buiten de strenge vleesrantsoenering viel, maar de aanvoer was zeer onregelmatig. "Rijenstaan" was een dagelijkse realiteit en bron van grote frustratie.
* N.V.D.: De afkorting staat vrijwel zeker voor de Nederlandsche Volksdienst, een nationaalsocialistische hulporganisatie die tijdens de oorlog de sociale zorg overnam. De N.V.D. probeerde vaak privileges te bedingen voor specifieke groepen die binnen hun ideologie pasten.
* Maatschappelijke spanning: Het document illustreert de delicate balans die ambtenaren moesten vinden tussen de eisen van collaborerende organisaties en het handhaven van de openbare orde onder een hongerende bevolking. De angst voor marktrelletjes was reëel.

Samenvatting

  • Onderwerp: Het document betreft een administratieve afweging over distributie-prioriteiten bij de verkoop van vis. Er is een conflict tussen de wens van de N.V.D. om meer groepen voorrang te geven en de vrees voor volkswoede door schaarste.
  • Kern van het betoog: De schrijver waarschuwt dat als er te veel groepen voorrang krijgen ("voorrangsregeling"), de gewone burger die in de rij staat met lege handen achterblijft. Dit leidt tot "ernstige ontstemming" en "onrust op de markt".
  • Correcties: Het document is een werkversie. De auteur zoekt naar de juiste formulering om de druk van de N.V.D. te weerstaan. In de kantlijn wordt een concreet voorstel gedaan om de voorrang strikt te beperken tot zwangere vrouwen en moeders met baby's tot één jaar oud.

Historische Context

  • Historische context: Tijdens de Duitse bezetting van Nederland was vis een van de weinige eiwitbronnen die soms buiten de strenge vleesrantsoenering viel, maar de aanvoer was zeer onregelmatig. "Rijenstaan" was een dagelijkse realiteit en bron van grote frustratie.
  • N.V.D.: De afkorting staat vrijwel zeker voor de Nederlandsche Volksdienst, een nationaalsocialistische hulporganisatie die tijdens de oorlog de sociale zorg overnam. De N.V.D. probeerde vaak privileges te bedingen voor specifieke groepen die binnen hun ideologie pasten.
  • Maatschappelijke spanning: Het document illustreert de delicate balans die ambtenaren moesten vinden tussen de eisen van collaborerende organisaties en het handhaven van de openbare orde onder een hongerende bevolking. De angst voor marktrelletjes was reëel.

Kooplieden in dit dossier 8