Handgeschreven memo of conceptbericht. 25 november 1943. Voorrangskaarten A'dam, 25/11 1943
N.V.D. W.L.M.

[In de linkermarge:]
Th. Mullens (omcirkeld)
6/12 retour
typen (dubbel onderstreept)

[Hoofdtekst:]
Zooals U bekend is
wordt bij den verkoop van
visch op de dagmarkten
voorrang verleend uitsluitend
aan houdsters van voorrang-
kaarten van de N.V.D., afge-
geven aan zwangere vrouwen.
De N.V.D. deelde [in rood erboven: onlangs]
een dezer dagen mede,
dat krachtens een landelijke
regeling de N.V.D. thans
voorrangskaarten uitgeeft
aan:
1º. oude lieden boven 75 jaar,
voor zoover deze geen hulp
hebben om boodschappen te doen;
2º. invaliden, die geen
hulp hebben;
3º. Moeders van zeer groote
gezinnen nl. 5 kinderen
beneden de 12 jaar, indien
geen andere hulp aanwezig
is.

[In de linkermarge onderaan in rood potlood:]
46a/324/2 * Inhoud: Het document beschrijft een uitbreiding van de doelgroepen die in aanmerking komen voor een 'voorrangskaart' bij de visverkoop op de Amsterdamse markten. Voorheen was dit voorbehouden aan zwangere vrouwen, maar door een nieuwe landelijke regeling wordt dit uitgebreid naar hulpbehoevende ouderen (75+), invaliden en moeders van grote gezinnen (minimaal 5 kinderen onder de 12 jaar).
* Taalgebruik: Formeel en ambtelijk Nederlands ("Zooals U bekend is", "krachtens", "tenzij").
* Administratief proces: De aantekeningen in de kantlijn duiden op een werkstroom. Het concept moest getypt worden ("typen") en uiterlijk 6 december retour gezonden worden. De naam "Th. Mullens" verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar of de persoon die de opdracht gaf. * Historische context: Het document dateert uit november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en distributie: Door de oorlog was er een groot tekort aan voedsel. Vis was een van de weinige verse producten die soms nog buiten het strenge bonnensysteem om, maar wel gereguleerd, verkrijgbaar was. De 'voorrangskaarten' dienden om kwetsbare groepen te ontzien, zodat zij niet urenlang in de rij hoefden te staan.
* De N.V.D.: De Nederlandsche Volksdienst (N.V.D.) was een nationaalsocialistische hulporganisatie, opgericht naar model van de Duitse Winterhilfswerk. Tijdens de bezetting nam de N.V.D. de taken van veel particuliere (vaak religieuze) liefdadigheidsinstellingen over. Het feit dat de N.V.D. deze kaarten uitgaf, toont aan hoe de organisatie diep geworteld was in het dagelijks leven en de sociale zorg onder toezicht van de bezetter.