Ambtelijk concept of adviesbrief (handgeschreven). [In de linker kantlijn geschreven:]
Wij geven U in overweging de N.V.B. te berichten, dat het niet in Uw voornemen ligt de bestaande regeling van voorrang bij de vischverkoop uit te breiden.

[Hoofdtekst:]
22
Ondergetekenden meenen U echter te moeten ontraden een uitbreiding te geven aan de regeling van voorrang. Reeds nu gebeurt het, dat bij geringen aanvoer de visch ~~zo niet meer visch~~ alleen de wachtende zwangere vrouwen aan de beurt komen, hetgeen merkbare ontstemming wekt bij het overige wacht in de rij staande publiek. Bij uitbreiding komen er nu nog meer groepen van de bevolking voor voorrang in aanmerking dan zal ook dit zeker niet aan de stemming van het wachtende publiek ten goede komen.

Overigens moge hier toch de vraag worden gesteld ~~of hier wel eigenlijk wel mag worden gesproken van voorrang of of niet feitelijk gesproken voorkeur niet een juistere benaming voor deze regeling is~~. Onder voorrang moet toch worden verstaan dat iemand het eerder aan de beurt komen, terwijl hier, sprake is van bij de geringe aanvoer sprake is van ~~voorkeur~~ niet aan de beurt kan komen feitelijk ~~sprake is van voorkeur~~ moet worden gesproken van voorkeur.

De vraag mag naar ons oordeel worden gesteld of er wel goede redenen kunnen zijn om aan oude van dagen en invaliden bij het verkrijgen van visch ~~een voorkeur te geven boven~~ boven jongeren en validen, op wier arbeidskracht de instandhouding hunner gezondheid het toch niet minder aankomt.
Bovendien moge wij U niet onthouden de mededeeling, dat ~~indruk is~~ reeds bij de bestaande toestand de ouden van dagen voorkeur genieten doordat zij gepensionneerd of anderzins over den nodigen tijd beschikken om in de rij te staan. Reeds menimalen is ~~er voor wenschen~~ om aan dit euvel een einde te maken, doch alleen het bezwaarlijke van zulk een regeling heeft daarvan teruggehouden. Het licht dus wel allerminst in de rede om maatregelen te nemen, waarbij een nog groter deel van de toch al geringe hoeveelheid visch beschikbaar te stellen voor dat deel der bevolking dat er zeker niet in de eerste plaats daarvoor in aanmerking dient te komen.

--- De kern van dit document is een ambtelijk advies om een bestaande voorrangsregeling bij de verkoop van vis niet uit te breiden. De schrijvers (de "ondergetekenden") voeren hiervoor drie hoofdargumenten aan:

1. Sociale onrust: De schaarste is zo groot dat momenteel soms alleen de voorrangsgroepen (zoals zwangere vrouwen) vis kunnen kopen. Dit leidt tot grote irritatie en "ontstemming" bij de rest van de burgers die urenlang tevergeefs in de rij staan.
2. Economisch/Gezondheidsbelang: De schrijvers trekken in twijfel of ouderen en invaliden wel voorrang moeten krijgen boven de werkende bevolking ("jongeren en validen"). Zij stellen dat de gezondheid van de werkende klasse essentieel is voor de maatschappij (arbeidskracht).
3. Feitelijke voorsprong: Er wordt opgemerkt dat ouderen en gepensioneerden door hun vrije tijd sowieso al een voordeel hebben in het distributiesysteem, omdat zij de tijd hebben om lang in de rij te gaan staan, in tegenstelling tot werkenden.

Het document is een concept, wat blijkt uit de vele doorhalingen en de zoektocht naar de juiste terminologie (het verschil tussen 'voorrang' en 'voorkeur').

--- Dit document stamt uit een periode van grote voedselschaarste en strikte distributie in Nederland, zeer waarschijnlijk de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog (ca. 1945-1948). Vis was in deze periode een belangrijke bron van eiwitten, maar de aanvoer was onregelmatig.

De vermelding van de N.V.B. in de kantlijn verwijst vermoedelijk naar de Nederlandse Volksbeweging of een gerelateerd distributie-orgaan. In deze tijd was het toewijzen van schaarse goederen een politiek en sociaal gevoelige zaak. Het document illustreert de spanning tussen de zorg voor kwetsbare groepen (zwangeren, ouderen) en de noodzaak om de werkende bevolking op de been te houden voor de wederopbouw.