26 mei 1941. DEPARTEMENT VAN HANDEL,
NIJVERHEID EN SCHEEPVAART

CENTRAAL DISTRIBUTIEKANTOOR
'S GRAVENHAGE

ALLE CORRESPONDENTIE UITSLUITEND
TE ADRESSEEREN AAN:
LOUISE HENRIËTTESTRAAT 10

'S GRAVENHAGE, 26 Mei 19 41.
TEL. 720100 — INTERLOC. XXX
GIRONUMMER 367400

Men wordt verzocht bij de beantwoording datum en nummer nauwkeurig te vermelden. Correspondentie uitsluitend te richten aan het Centraal Distributiekantoor en niet aan ambtenaren persoonlijk. Bezoek alleen na kennisgeving.

BETREFFENDE: De behandeling van de uit-
gifte van coupures door dis -
tributiediensten.

No. 174922/B.1.1.1./doss.39.

In aansluiting aan mijn rondschrijven dd. 13 Mei jl., No. 170350/B.1.1.1./doss.39, deel ik U mede, dat aan de lijst van de coupures, waarvan de behandeling van de uitgifte eenigszins afwijkt, de volgende coupures toegevoegd moeten worden:

Aardappelcoupures. Hierop vult de distributiedienst in plaats ~~van het~~ codenummer het nummer van de erkenningskaart van de stichting "Centraal Belang" in.

Brandstoffencoupures, welke uitgereikt worden voor het zomer-verbruik aan "Kleinverbruikers - huisbrand". Hierop vult de distributiedienst in plaats van het codenummer een nummer in, samengesteld uit het codenummer van den distributiedienst, de letter B, C en D, al naar gelang de categorie, waaronder de verbruiker valt, en daarna een cijfer, dat het rangnummer van de toewijzing aangeeft (zie circulaire dd. 2 Mei 1941, No. 172935/B.1.1.3./doss. 3114). Op de brandstoffencoupures, welke verstrekt worden aan de "Grootverbruikers - huisbrand", vult de distributiedienst in plaats van het codenummer de groepsaanduiding (B, C, D of E) in, gevolgd door het nummer van de identiteitskaart van den betrokken verbruiker (zie mijn rondschrijven dd. 4 April jl., No. 168396/B.1.1.3./doss.3114).

HET CENTRAAL DISTRIBUTIEKANTOOR,

(w.g. handtekening)

(S. de Hoo)

Aan
alle Distributiediensten.

--- * Vorm: Het betreft een officieel rondschrijven (circulaire) op briefpapier van het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart. De tekst is getypt, met een handmatige doorhaling ("van het") in de eerste alinea onder de kopjes.
* Inhoud: De brief bevat strikte administratieve instructies voor lokale distributiekantoren over hoe zij specifieke distributiebonnen (coupures) moeten invullen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen aardappelbonnen en brandstofbonnen (voor zowel klein- als grootverbruikers).
* Administratieve complexiteit: Het document verwijst naar meerdere eerdere circulaires (april en mei 1941), wat duidt op een snel veranderend en fijnmazig bureaucratisch systeem tijdens de bezettingsjaren. Voor verschillende categorieën verbruikers golden verschillende coderingssystemen (combinaties van letters en cijfers).

--- Dit document stamt uit mei 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Schaarste aan voedsel en brandstof maakte een strikt distributiesysteem noodzakelijk om de voorraden te beheren en zwarte handel tegen te gaan.

Het Centraal Distributiekantoor (CDK) was de centrale instantie die dit proces aanstuurde. De Stichting "Centraal Belang" (voluit de Stichting Centraal Belang voor de Aardappelhandel) was een door de overheid ingesteld orgaan dat de handel in aardappelen reguleerde.

Dergelijke instructies tonen de enorme bureaucratische druk waaronder lokale ambtenaren werkten; elk bonnetje moest voorzien zijn van de juiste codes, gekoppeld aan identiteitskaarten of erkenningskaarten, om de rechtmatigheid van de verstrekking te garanderen in een tijd van toenemende tekorten.