Handgeschreven notitie of concept-memorandum. (Opmerking: Onzekere lezingen zijn geplaatst tussen vierkante haken […].)

Krachtens een landelijke regeling geeft de NVD thans voorrang -
houdt niet aan -
1e Oude lieden van boven 75 jaar voor zoover zij geen hulp hebben
om boodschappen mee te doen
2e Aan invaliden - die geen hulp hebben
3e Aan moeders van een groot gezin n.l. 5 kinderen beneden de
12 jaar indien geen andere hulp aanwezig is -
Deze nieuwe bepaling hebben in de Courant gestaan -
De NVD - thans hun beleid nog [herzien] op - ben ik met
NVD overeengekomen dat wij [Hollanders] hiermee in kennis
zouden stellen alvorens wij ons standpunt bepaalden...
Op 19 Nov jl. met Mevr. Seama - v. Ginneken hierover gesproken -
overeengekomen welk hierin te bewerken n.l.
1e Dat het soms bij kleine aanvoer gebeurt dat zwangere
vrouwen alles hebben - de overigen niets...
2e Nu nog andere dagen erbij ? dan wordt het helemaal
misère op de markten... Hoe zou dan een voorrang en
voorkeur worden - dat gaat toch niet
NVD wacht rustig af - maar toch spoed s.v.p. !

2 A Zie ( 2
Wij wijzen er voorts nog op
dat het op vele markten een
bekend verschijnsel is, dat dezen
die dagelijks op deze verkoopplaatsen
aanwezig zijn. Voorzien van
voorrangskaarten
zullen ze daardoor nog eerder kunnen
bevoorraden. Het is ook niet te
verwachten, dat zij buiten hun
eigen buurt nog zullen doorgaan
met dagelijks op
de verkoopplaatsen te
staan. De tekst betreft een interne discussie of een bezwaarschrift over de praktische uitvoering van voorrangsregels bij de distributie van goederen. De auteur somt de categorieën op die volgens een landelijke regeling van de NVD (Nederlandsche Volksdienst) voorrang moeten krijgen: ouderen boven de 75, invaliden en moeders met vijf of meer jonge kinderen, mits zij geen hulp hebben voor de boodschappen.

De auteur uit echter felle kritiek op de haalbaarheid. Er wordt gewezen op het gevaar van "misère" op de markten. Men is bang dat specifieke groepen (zoals zwangere vrouwen) bij een kleine aanvoer alle beschikbare goederen opkopen, waardoor de rest met lege handen achterblijft. Tevens waarschuwt de auteur voor mensen die toch al dagelijks op de markt te vinden zijn; als zij ook nog voorrangskaarten krijgen, verstoort dit de eerlijke verdeling nog verder. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De Nederlandsche Volksdienst (NVD) was een nationaalsocialistische welzijnsorganisatie, opgericht in 1941 naar Duits model (de Winterhilfswerk).

Gedurende de oorlogsjaren ontstond er door blokkades en vorderingen een enorme schaarste aan basisbehoeften. Om de rust in de ellenlange rijen te bewaren en de meest kwetsbaren te ontzien, werden er systemen met voorrangskaarten bedacht. Het document illustreert de bureaucratische en sociale spanningen die deze schaarste teweegbracht: de strijd om eerlijke verdeling versus de angst voor misbruik en chaos op de marktpleinen.