Archiefdocument
Origineel
8 januari 1943. E. J. van den Dungen. De heer Duinhoven (functionaris van het Marktwezen). (Linksboven in de marge:)
No. 46 6/4/1 M. 1943 "v d Horst"
Opbellen
door v. Dungen medegedeeld
dat hij met zijn vrouw
v d Horst komt
(Rechtsboven:)
Amsterdam. 8/1/’43 492
20-1-’43
de Haan
(Brieftekst:)
Geachte heer Duinhoven
Hiermede verzoek ik u beleefd. de toewijzing van mijn
vrouw. van den Dungen- v d Horst op mijn eige naam
over te schrijven. Of dat u mij ook een toewijzing toekend
Ik kom nu al ongeveer zeven jaar op de vischmarkt met
mijn vrouw en wij hebben er noch geen last van onder-
vonden. Wij hebben altijd gezamlijk gekocht op mijn vrouws
naam en hebben daar geen moeilijkheden mee gehad.
Nu heb ik er al eens eerder over gesproken met het markt-
wezen, en dan werd mij gezegd dat het wel in orde komen
zou. Daar ik nu gehoord heb dat de kaarten ingetrokken
zouden worden zou ik daar in groote moeilijkheden
kunnen komen. Mijn vrouw is het laatste jaar niet in staat
door een zeer hardnekkige ziekte geregeld op de markt te
verschijnen, Zoodoende ben ik toch verplicht de winkel ende
inkoopen te laten doorgaan zoogoed als mij mogelijk is.
Hoe zou dat moeten gaan gaan als ik niet ter markt mocht
komen?. Altijd heb ik onder de naam van Jacoba v d Horst
op de markt een kaart gehad.
Hoogachtend
E. J. v d Dungen
Palmstraat 93 II
of winkel Willemstraat 110 H (C)
Amsterdam
(Linksonder:)
Oproepen
14-1-’43
de Haan
p. 18/1 ’43
(Rechtsonder:)
nogmaals
oproepen
18-1-’43
de Haan * Inhoud: De schrijver, E.J. van den Dungen, verzoekt om de marktvergunning (toewijzing) die op naam van zijn vrouw staat, naar zijn eigen naam over te laten schrijven. Hij doet dit omdat zijn vrouw, Jacoba van der Horst, door een langdurige ziekte niet meer in staat is zelf naar de markt te komen.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een beleefde, maar dringende toon. Er vallen enkele spellingfouten en archaïsmen op die typisch zijn voor die tijd (zoals "noch" in plaats van "nog", "vischmarkt", "eige" en de dubbele woorden "gaan gaan").
* Bureaucratie: Uit de kantlijnen blijkt de ambtelijke verwerking door een zekere "de Haan". De afzender is meerdere malen opgeroepen voor overleg (14 en 18 januari 1943). De angst voor het "intrekken van kaarten" wijst op de onzekerheid van handelaren tijdens de bezettingsjaren.
* Locatie: De genoemde adressen (Palmstraat en Willemstraat) bevinden zich in de Jordaan in Amsterdam, een wijk die van oudsher nauw verbonden was met de Amsterdamse markthandel. Dit document stamt uit januari 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog. De handel op de markten was in deze periode streng gereguleerd door de bezetter en lokale autoriteiten vanwege de schaarste en distributie van voedsel. Een officiële 'kaart' of toewijzing was essentieel voor het legaal inkopen en verkopen van goederen.
Het feit dat een man de vergunning van zijn vrouw wil overnemen, illustreert ook de sociale structuren van die tijd: vrouwen stonden vaak officieel geregistreerd als vergunninghouder, maar de dagelijkse praktijk was een gezinsbedrijf. Ziekte vormde een directe bedreiging voor het gezinsinkomen, zeker in een tijd waarin de controle op marktvergunningen werd aangescherpt. De vermelding van de "vischmarkt" duidt specifiek op de handel in vis, een sector die in Amsterdam een belangrijke rol speelde in de voedselvoorziening. Duinhoven (De heer) Marktwezen