Verzoekschrift / Brief
Origineel
Verzoekschrift / Brief 3 april 1943 No. 46 6/82/1 M. 1943 5/3 A. d. m. [?]
3. 4. 1943
Mijnheer
onder geteekende komt beleefd
met het volgende verzoek tot
u. ik heb al een paar jaar
een Toewijzing van Mosselen
welke ik gekookt op de Markt
moet brengen. ik heb altijd
voor mijn vrouw en 5 kinderen
gewerkt. en goed mijn brood
kunnen verdienen. tot dat ik
door een Ziekte werd over
vallen (ik lijd erg aan
suiker ziekte) nu kan ik
nooit meer werken en moet
ik voor mijn gezin een bron
van anderen inkomsten zien te
krijgen. Nu is de Mosselen over
een paar weken afgelopen en
daarom Mijnheer kom ik
beleefd tot u met het ver-
zoek of ik ook in aanmerking [kom...]
[In rood:] Afwijzen
[Rechtsonder:] 46 P De brief is geschreven door een gezinshoofd (vader van vijf kinderen) die werkzaam was als handelaar in gekookte mosselen op de markt. Uit de tekst blijkt dat hij voorheen zelfvoorzienend was, maar door ernstige suikerziekte (diabetes) volledig arbeidsongeschikt is geraakt. Omdat de mosselverkoop seizoensgebonden is en hij fysiek niet meer in staat is het zware werk te doen, wendt hij zich tot de autoriteiten voor een andere "bron van inkomsten".
De toon van de brief is deemoedig en beleefd, wat passend was voor die tijd in correspondentie met officiële instanties. Het document is tragisch door de korte, zakelijke rode aantekening onderaan: "Afwijzen". Dit geeft aan dat het verzoek door de betreffende ambtenaar of commissie negatief is beoordeeld. Het document stamt uit april 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de economie volledig gereguleerd via een distributiesysteem en vergunningenstelsel (de "toewijzing" waar de schrijver over spreekt). Voor zelfstandigen was er vrijwel geen sociaal vangnet bij ziekte. De schaarste aan middelen en de bureaucratische onverbiddelijkheid van het oorlogsbestuur zorgden ervoor dat hulpverzoeken van burgers in nood vaak op een dergelijke kille wijze werden afgedaan. De afwijzing betekende voor een gezin met vijf kinderen in 1943 waarschijnlijk acute armoede en honger.