Archief 745
Inventaris 745-411
Pagina 427
Dossier 100
Jaar 1943
Stadsarchief

Handgeschreven brief/verzoekschrift met ambtelijke kanttekeningen.

Gedateerd in de kantlijn op 7-5-43; bevat ook een stempel/notitie "Opgeroepen 15-4-43". Van: J. Schaap-Manssen, Kaatsbaan No 4.

Origineel

Handgeschreven brief/verzoekschrift met ambtelijke kanttekeningen. Gedateerd in de kantlijn op 7-5-43; bevat ook een stempel/notitie "Opgeroepen 15-4-43". J. Schaap-Manssen, Kaatsbaan No 4. [Hoofdtekst]
Waar zoo circa 60 a 70 personen bij elkaar zijn, die
hebben we zoo doende, aan me verstand gebracht
om u even te vragen voor een toe wijzing, al was
het maar voor eerst, een mand visch, onverschil-
lich wat of het ook is.

Bij voor baad dank
De onder getekende die zich noemd is
J. Schaap-Manssen
Kaatsbaan No 4

[Kanttekening in potlood, rechtsboven]
Schaap is kleine hande-
laar buiten a.dam
kan dientengevolge
geen visch worden toege-
wezen. 7-5-43 [onleesbare paraaf]

[Administratieve aantekeningen/stempels]
- 46/154/2 (in rood/blauw potlood)
- Opgeroepen 15-4-43 (gestempeld/geschreven)
- Afwijzen (doorgehaald of gemarkeerd) * Inhoud: De schrijfster (vermoedelijk J. Schaap-Manssen) verzoekt namens een groep van ongeveer 60 tot 70 personen om een toewijzing van vis. De toon is bescheiden en dringend: het maakt niet uit wat voor vis het is ("onverschillig wat of het ook is"), zolang er maar iets geleverd kan worden.
* Schrijfstijl: De brief bevat diverse spellingsfouten die typerend zijn voor een lager opgeleide schrijver uit die tijd ("bij voor baad" in plaats van 'bij voorbaat', "noemd" in plaats van 'noemt', "toe wijzing"). Dit geeft het document een authentiek en volks karakter.
* Ambtelijke reactie: De notitie in de kantlijn toont de bureaucratische realiteit van de oorlogstijd. Het verzoek wordt afgewezen omdat de aanvrager een "kleine handelaar buiten Amsterdam" is. Blijkbaar vielen zij buiten de specifieke regelingen voor visdistributie die op dat moment golden.
* Datering: Het proces heeft enige tijd geduurd. De eerste aantekening stamt uit april 1943 ("Opgeroepen 15-4-43"), terwijl de uiteindelijke afwijzing pas op 7 mei 1943 werd genoteerd. Dit document is een direct bewijs van de nijpende voedseltekorten in Nederland tijdens 1943. Vis was, net als bijna alle andere levensmiddelen, strikt gerantsoeneerd en alleen verkrijgbaar via officiële toewijzingen van de distributiediensten.

De vermelding van "60 a 70 personen bij elkaar" roept vragen op over de aard van de groep. Het zou kunnen gaan om een gaarkeuken, een bedrijfskantine, een grote familie-eenheid, of wellicht een meer informele opvang (hoewel men in het geval van onderduikers waarschijnlijk niet zo openlijk een officiële brief zou schrijven). De afwijzing op basis van de status als "kleine handelaar buiten Amsterdam" illustreert hoe rigide de distributieregels waren: men werd vaak op basis van strikte categorieën en geografische grenzen uitgesloten van extra rantsoenen, ongeacht de werkelijke nood. De locatie "Kaatsbaan 4" kan verwijzen naar de Kaatsbaan in Haarlem, een stad die tijdens de oorlog zwaar leed onder voedseltekorten.

Samenvatting

  • Inhoud: De schrijfster (vermoedelijk J. Schaap-Manssen) verzoekt namens een groep van ongeveer 60 tot 70 personen om een toewijzing van vis. De toon is bescheiden en dringend: het maakt niet uit wat voor vis het is ("onverschillig wat of het ook is"), zolang er maar iets geleverd kan worden.
  • Schrijfstijl: De brief bevat diverse spellingsfouten die typerend zijn voor een lager opgeleide schrijver uit die tijd ("bij voor baad" in plaats van 'bij voorbaat', "noemd" in plaats van 'noemt', "toe wijzing"). Dit geeft het document een authentiek en volks karakter.
  • Ambtelijke reactie: De notitie in de kantlijn toont de bureaucratische realiteit van de oorlogstijd. Het verzoek wordt afgewezen omdat de aanvrager een "kleine handelaar buiten Amsterdam" is. Blijkbaar vielen zij buiten de specifieke regelingen voor visdistributie die op dat moment golden.
  • Datering: Het proces heeft enige tijd geduurd. De eerste aantekening stamt uit april 1943 ("Opgeroepen 15-4-43"), terwijl de uiteindelijke afwijzing pas op 7 mei 1943 werd genoteerd.

Historische Context

Dit document is een direct bewijs van de nijpende voedseltekorten in Nederland tijdens 1943. Vis was, net als bijna alle andere levensmiddelen, strikt gerantsoeneerd en alleen verkrijgbaar via officiële toewijzingen van de distributiediensten.

De vermelding van "60 a 70 personen bij elkaar" roept vragen op over de aard van de groep. Het zou kunnen gaan om een gaarkeuken, een bedrijfskantine, een grote familie-eenheid, of wellicht een meer informele opvang (hoewel men in het geval van onderduikers waarschijnlijk niet zo openlijk een officiële brief zou schrijven). De afwijzing op basis van de status als "kleine handelaar buiten Amsterdam" illustreert hoe rigide de distributieregels waren: men werd vaak op basis van strikte categorieën en geografische grenzen uitgesloten van extra rantsoenen, ongeacht de werkelijke nood. De locatie "Kaatsbaan 4" kan verwijzen naar de Kaatsbaan in Haarlem, een stad die tijdens de oorlog zwaar leed onder voedseltekorten.

Kooplieden in dit dossier 8