Handgeschreven verzoekschrift aan een overheidsinstantie. 12 april 1943. C. Koot Jr., woonachtig aan de Haarlemmerdijk 180 III, Amsterdam. No. 46 6/92/1 M. 1943 17/7 [rechtsboven: 764]
Amsterdam, 12 April 1943

Den Heer Directeur van het Marktwezen
Alhier.

[Marginale notitie:] niet disp.

Betreft { verzoek toewijzing visch
{ bewijs van toegang vischmarkt

Mijnheer,
Ondergetekende, houder van een standplaats-
vergunning No. 764 h M 1939, en huurder van Boog G.
Planciusstraat, waarin werk- en opslagplaats
voor visch, ingeschrevene vakgroep detailhandel
42 AJ 409, deelt U mede, dat hij door oorlogs-
omstandigheden reeds geruimen tijd verstoken
is van aanvoer van zijn belangrijkste handels-
artikel, n.l. haring, en verzoekt hij derhalve
beleefd, in aanmerking te komen voor toewijzing
van versche en/of gerookte visch, alsmede om een
bewijs van toegang tot de vischmarkt De Ruyterkade.
De vaste standplaats is gelegen op het
Haarlemmerplein t/o No. 21.

Hoogachtend
C. Koot Jr.
[Handtekening: C. Koot Jr.]
Haarlemmerdijk 180 III

[Aantekening onderaan:] afwijzen
46 6/92/2 46 B In deze brief verzoekt een Amsterdamse visdetailhandelaar, C. Koot Jr., om een nieuwe toewijzing van handelswaren. Zijn reguliere handel bestond voornamelijk uit haring, maar door de oorlogsomstandigheden is de aanvoer hiervan volledig opgedroogd. Om zijn bedrijf voort te kunnen zetten, vraagt hij de Directeur van het Marktwezen om toestemming (en toewijzing) om in verse of gerookte vis te mogen handelen. Tevens vraagt hij toegang tot de centrale vismarkt aan de De Ruyterkade.

Uit het document blijkt dat Koot een gevestigde handelaar was: hij beschikt over een vergunning uit 1939, een vaste standplaats op het Haarlemmerplein en een bedrijfsruimte in een spoorwegboog aan de Planciusstraat. De ambtelijke aantekeningen ("niet disp." — waarschijnlijk 'niet disponibel' — en "afwijzen") suggereren echter dat zijn verzoek niet is ingewilligd, vermoedelijk vanwege de algehele schaarste tijdens deze periode van de bezetting. Dit document is een treffend voorbeeld van de economische malaise en de strikte distributiepolitiek in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (april 1943).

1. Visserij in oorlogstijd: De haringvisserij op de Noordzee lag tijdens de oorlog nagenoeg stil. De zee was oorlogsgebied (mijnen, geallieerde en Duitse marine-activiteit), waardoor de aanvoer van haring — traditioneel een goedkoop volksvoedsel — nagenoeg stopte.
2. Het Marktwezen: In Amsterdam viel de controle op markten en standplaatsen onder de Dienst van het Marktwezen. Tijdens de bezetting kreeg deze dienst een cruciale rol in de distributie van schaarse goederen. Zonder expliciete toewijzing van de overheid kon een handelaar geen inkopen doen op de centrale markten.
3. Locatie: De genoemde locaties zijn historisch significant. De vismarkt aan de De Ruyterkade (achter het Centraal Station) was het hart van de Amsterdamse vishandel. De "bogen" aan de Planciusstraat zijn de gewelfde ruimtes onder de spoorlijn, die in die tijd veelvuldig door kleine ondernemers als werkplaats of opslag werden gehuurd.
4. Bureaucratie: De brief toont de formele, bijna nederige toon die burgers moesten aanslaan in correspondentie met de overheid ("verzoekt hij derhalve beleefd"), terwijl de korte ambtelijke krabbel "afwijzen" de harde realiteit van de oorlogsbureaucratie weerspiegelt. C. Koot G. Marktwezen Vakgroep