Bestelbon voor groentendistributie (Bestelbon A). [Linkerkolom]

XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 082970

GEZINSKAART No. ..................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ..................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ..........................................................

[Rechterkolom]

.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool

Totaal ............. pond à 3 cent per kg = f...............

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

                                           (Handteekening) Dit document is een officieel formulier voor de rantsoenering van groenten. Het is een "Bestelbon", wat betekent dat de burger eerst moest aangeven wat hij wilde afnemen alvorens het geleverd kon worden.

Enkele opvallende kenmerken:
* Controle: De bon is gekoppeld aan een "Gezinskaart". Men moest zowel deze bestelbon als een strookje van de gezinskaart inleveren om fraude te voorkomen.
* Logistiek: De groenten konden niet op elk moment worden opgehaald, maar enkel op "daartoe aangewezen uren" bij een specifieke "distributieplaats".
* Assortiment: De lijst met groenten (roode kool, savoye kool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool) weerspiegelt de typische winterkost en houdbare producten die tijdens de oorlogsjaren in Nederland nog relatief goed beschikbaar waren vanuit de eigen landbouw.
* Prijs: De vermelde prijs van "3 cent per kg" getuigt van de door de overheid opgelegde prijsbeheersing om basisbehoeften betaalbaar te houden voor de getroffenen door de oorlogseconomie.
* Terminologie: Er wordt gebruik gemaakt van de eenheid "pond" (toentertijd 500 gram), terwijl de prijs per "kg" wordt berekend. De "f" staat voor de toenmalige munteenheid, de gulden (florijn). Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstonden al snel tekorten aan voedsel, brandstof en grondstoffen. Om de schaarse goederen zo eerlijk mogelijk te verdelen, voerde de bezetter een distributiesysteem in.

Iedere burger kreeg een distributiestamkaart, die nodig was om inlegvellen met distributiebonnen te verkrijgen. Voor groenten werden specifieke regelingen getroffen door de "Gemeentelijke Distributie". Naarmate de oorlog vorderde, werden de rantsoenen kleiner en de rijen bij de distributieplaatsen langer. Vooral tijdens de Hongerwinter van 1944-1945 was de voedselvoorziening in het westen van Nederland kritiek, waarbij bonnen soms niet meer verzilverd konden worden omdat de voorraden simpelweg op waren. Dit specifieke type bon stamt waarschijnlijk uit een eerdere fase van de oorlog, gezien de gespecificeerde lijst van beschikbare groenten.