Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen. 28 juni 1943 (beantwoord op 5 juli 1943). Wed. G. Mulder-Schalekamp, Pension 'Persévérance', Overtoom 20, Amsterdam. [Brieftekst]

Amsterdam 28 Juni 1943.

Aan den Hoog Ed. Geb. Heere: Heer
E. Voûte
Burgemeester te Amsterdam.

Zeer Geachte Heer.

Door deze neem ik de vrijheid voor het volgende Uw aandacht te vragen: ik heb een pension aan den Overtoom te Amsterdam. Nu kan ik voor mijn gasten (± 24 personen) nergens visch bekomen, ik kan na uren in de rij staan 1 ½ p. garnalen koopen waar ik natuurlijk niets aan heb. Op mijn vraag bij een vischvrouw zei zij tot mijn verbazing dat zij niet aan Hotels of pensions mocht leveren, daar zij een toewijzing kregen. Ik weet van dergelijke toewijzingen niets af en zou gaarne daarvoor in aanmerking komen. Daar men mij zeide dat ik mij bij U moest vervoegen voor deze toewijzing, verzoek ik U beleefd Uw aandacht hieraan te willen schenken.

Gaarne Uw verdere aanwijzigingen tegemoet ziende
Hoogachtend
Wed. G. Mulder-Schalekamp.
Pension „Persévérance”
Overtoom 20
Amsterdam.

[Kantlijnnotitie/Concept-antwoord in rood en zwart potlood/inkt]

4/B/232/2

Naar aanleiding van Uw brief dd. 28 Juni j.l., welke brief mij ter verdere behandeling in handen werd gesteld, deel ik U mede, dat het, gelet op den zeer geringen aanvoer van visch, niet mogelijk is om ten behoeve van Uw pension visch beschikbaar te stellen. Aan Uw verzoek kan derhalve tot mijn spijt niet worden voldaan.

[Geparaveerd]

[Aantekening onderaan in rood]
Ontvangen d.d. 5 Juli '43 uit handen van M. Willems namens M. van Merns. * Vraagstelling: De eigenaresse van een pension met 24 gasten klaagt over de onmogelijkheid om vis te kopen buiten de reguliere rantsoenering om. Ze vraagt om een officiële "toewijzing" (een extra quotum) omdat ze hoort dat hotels dit wel krijgen.
* Toon: De brief is uiterst beleefd en formeel, wat passend was voor die tijd, zeker bij correspondentie met de burgemeester.
* Beantwoording: Het antwoord onderaan (waarschijnlijk een concept opgesteld door een ambtenaar voor de burgemeester) is kort en afwijzend. De reden is "de zeer geringen aanvoer van visch".
* Paleografie: Het handschrift is een vlot, leesbaar 20e-eeuws cursief. Opvallend is het gebruik van de "p." als afkorting voor "pond". Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Edward Voûte was de door de Duitsers aangestelde burgemeester (regeringscommissaris) van Amsterdam.

De brief illustreert de nijpende voedselschaarste in 1943. Vis was een van de weinige eiwitbronnen die soms nog buiten de strengste vleesrantsoenering viel, maar ook hiervoor ontstonden lange rijen en een streng toewijzingsbeleid. De frustratie van de burger ("na uren in de rij staan 1 ½ pond garnalen") en de bureaucratische onwil of onmacht om te helpen, geven een indringend beeld van het dagelijks leven onder de bezetting. Pension 'Persévérance' was gevestigd aan de Overtoom 20, een pand dat nog steeds bestaat. E. Vo G. Mulder M. Willems M. van Merns