Handgeschreven verzoekschrift (brief) aan een overheidsinstantie. 8 september 1943. P.C. van Schaik, winkelier in vis en fruit. Directie van het Marktwezen te Amsterdam. [Linksboven, diagonaal geschreven:]
Inschrijving

[Stempels en nummers linksboven:]
No. 76b/247/1
M. 1943 3/9

[Rechtsboven:]
Schaik 5
Amsterdam 8 September 1943

[Midden:]
Aan de directie van het marktwezen te Amsterdam.
M. H. Visch-centraal [later toegevoegde aantekening]
dossier 1/10 43 [later toegevoegde aantekening]

Door deze verzoekt ondergeteekende P.C. van Schaik, van beroep winkelier in visch en fruit, in aanmerking te komen voor de verdeeling van verse spiering en andere visch of schelpdieren als mosselen [tussenvoeging:] garnalen waarvoor hij eventueel in aanmerking zou kunnen komen om de navolgende reden.

1. Ondergeteekende geheel uitgeschakeld is uit de fruit en groente voorziening, omdat hij mind. als 150 klantenbonnen had. En hij door deze omstandigheid op enkele bij artikelen na, is aangewezen op de verkoop van visch.

Hopende, dat U hierin gunstig zult beschikken teeken ik

Hoogachtend
P C van Schaik
vischhandel
Overtoom 278
Amsterdam W.

[Onderaan links:]
Verkoopt ook nog Andere artikelen zoals, vervangingsmiddel buitenverb - bij.

[Onderaan midden, diagonaal groot geschreven:]
Opbergen

[Onderaan rechts, in ander handschrift:]
krijgt reeds spiering [gevolgd door paraaf] In deze brief verzoekt winkelier P.C. van Schaik om een toewijzing van vis (met name spiering, mosselen en garnalen) om zijn nering aan de Overtoom in Amsterdam voort te kunnen zetten. De brief biedt een inkijkje in de overlevingsstrategieën van kleine ondernemers tijdens de bezettingsjaren.

De argumentatie van Van Schaik is dwingend: hij is zijn handel in groenten en fruit kwijtgeraakt door de toenmalige regelgeving. De latere aantekening "krijgt reeds spiering" suggereert dat de administratie van het Marktwezen concludeerde dat de man al voorzien werd, of dat er reeds een besluit was genomen. Het woord "Opbergen" markeert het einde van de administratieve behandeling van dit specifieke verzoek. Het document dateert uit september 1943, een periode van grote schaarste tijdens de Duitse bezetting. De handel in levensmiddelen was destijds onderworpen aan een streng distributiesysteem onder toezicht van instanties zoals het Marktwezen.

De genoemde "150 klantenbonnen" verwijst naar de 'Sanering van de Detailhandel'. Om de distributie efficiënter te maken en controle te houden, werden kleine winkeliers die niet genoeg rationeringsbonnen van klanten konden overleggen, gedwongen hun zaak te sluiten of hun assortiment in te krimpen. Van Schaik probeert hier de economische gevolgen van deze sanering op te vangen door zijn visassortiment uit te breiden. Spiering en schelpdieren waren in die tijd belangrijke, zij het schaarse, eiwitbronnen voor de Amsterdamse bevolking wanneer vlees niet beschikbaar was. H. Visch P.C. van Schaik Marktwezen