Handgeschreven brief op officieel briefpapier. 22 september 1943. M. Spanjer (Directrice). [Briefhoofd]
VEREENIGING ONDERLINGE VROUWENBESCHERMING
AFD. AMSTERDAM
JANNA-KINDERHUIS, MIDDENWEG 132
GEM. GIRO O 365
POSTGIRO 217214

AMSTERDAM, 22 Sept. ’43

No. 76/248/3 M. 1943 24/9 [stempel]

[Annotatie rechtsboven:]
m. div
Zie Brief 21/9

Zeer Geachte Heer,

Met dezen wend ik mij nogmaals tot U met het beleefde verzoek of niet de mogelijkheid bestaat, dat ik voor mijn 30 kinderen, welke momenteel allen op dieet zijn in verband met de bij ons heerschende dysenterie, visch zou kunnen krijgen.
Het is mij tot op heden nog nooit gelukt iets van visch voor ze te bemachtigen. Men moet uren in de rij staan en krijgt dan ± 2 p. waar ik voor mijn 30 k. niets aan heb. Hopende dat U mij kunt helpen, verblijf ik.

Hoogachtend,
M. Spanjer – Directrice

[Annotatie linksonder:]
antw. In deze brief richt de directrice van het Janna-kinderhuis, M. Spanjer, zich tot een (niet nader genoemde) instantie, vermoedelijk een distributie-ambtenaar of gemeentelijke dienst. De kern van het verzoek is een noodkreet om extra voedseltoewijzing, specifiek vis.

De argumentatie is tweeledig:
1. Medische noodzaak: Er heerst dysenterie in het tehuis. De 30 aanwezige kinderen moeten daarom een specifiek dieet volgen, waarvoor vis noodzakelijk wordt geacht.
2. Logistieke onmogelijkheid: Het reguliere distributiesysteem schiet tekort. De directrice legt uit dat zij uren in de rij moet staan voor slechts ongeveer 2 pond (± 2 p.) vis, wat volstrekt onvoldoende is voor 30 kinderen (30 k.).

De toon is beleefd doch dringend ("nogmaals", "nog nooit gelukt"), wat wijst op een aanhoudend probleem en eerdere vruchteloze pogingen. Het document dateert van september 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening was in deze periode streng gereguleerd via het distributiestelsel (bonkaarten).

• Voedselschaarste: De brief illustreert de dagelijkse realiteit van de oorlog: lange wachtrijen voor winkels en zeer kleine rantsoenen. Vis was een belangrijk alternatief voor vlees, dat nog schaarser was, maar ook vis was moeilijk te verkrijgen door beperkingen op de visserij (zoals het verbod op vissen op de Noordzee).
• Volksgezondheid: Dysenterie (een besmettelijke darmontsteking) was een veelvoorkomend probleem in instellingen waar veel mensen dicht op elkaar leefden, vaak verergerd door verminderde weerstand door slechte voeding.
• Het Janna-kinderhuis: Dit tehuis, onderdeel van de Vereniging Onderlinge Vrouwenbescherming, bood onderdak aan ongehuwde moeders en hun kinderen. In de oorlogsjaren was de zorg voor deze kwetsbare groep extra zwaar vanwege de algemene tekorten.
• Administratie: De stempels en verwijzingen naar andere brieven ("Zie Brief 21/9") tonen de bureaucratische afhandeling van noodverzoeken binnen het bezettingsapparaat. De annotatie "antw." suggereert dat er op deze brief is gereageerd. M. Spanjer