AI-Synthese 23

M. Spanjer was actief als marktkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1942 werd zijn standplaats omschreven als 'ongeregeld'. In 1943 verstrekte hij een noodkreet voor extra voedseltoewijzing aan de directrice van het Janna-kinderhuis. Hij woonde in 1943 op Middenweg 132.

Lotgevallen

1942 ongeregeld Standplaats op Waterlooplein omschreven als ongeregeld op Waterlooplein
1943 voedseltoewijzing Verzocht extra voedseltoewijzing via brief aan Janna-kinderhuis

Relaties

directrice Janna-kinderhuis (ontvanger brief)

Handel

meer onbekend Waterlooplein
WaterloopleinongeregeldvoedseltoewijzingJanna-kinderhuis
Gebaseerd op 3 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-373 | Pagina 227 | 1942

Document

* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.

Archief 745 | 745-412 | Pagina 296 | 1943

Handgeschreven brief op officieel briefpapier met gelinieerde regels.

* **Toon en taalgebruik:** De brief is geschreven in een zeer formele en beleefde stijl, kenmerkend voor de zakelijke correspondentie uit die tijd ("Met dezen wend ik mij tot U", "beleefde verzoek"). * **Inhoud:** De directrice van het kindertehuis verzoekt om een speciale toewijzing van vis voor ongeveer 30 zieke kinderen. Ze voert aan dat de kinderen bedlegerig zijn en een dieet moeten volgen. * **Problematiek:** De brief schetst de dagelijkse moeilijkheden tijdens de oorlogsjaren. De directrice geeft aan dat het normale proces van voedselverwerving — urenlang in de rij staan — onmogelijk is vanwege personeelstekort. Bovendien zijn de verkregen hoeveelheden (het "kwantum") via de reguliere weg te klein voor de behoeften van het tehuis. * **Adressaat:** Hoewel niet expliciet genoemd, is de brief vermoedelijk gericht aan een functionaris van het plaatselijke distributiekantoor of een instantie belast met de voedselvoorziening.

Archief 745 | 745-412 | Pagina 299 | 1943

Handgeschreven brief op officieel briefpapier.

In deze brief richt de directrice van het Janna-kinderhuis, M. Spanjer, zich tot een (niet nader genoemde) instantie, vermoedelijk een distributie-ambtenaar of gemeentelijke dienst. De kern van het verzoek is een noodkreet om extra voedseltoewijzing, specifiek vis. De argumentatie is tweeledig: 1. **Medische noodzaak:** Er heerst dysenterie in het tehuis. De 30 aanwezige kinderen moeten daarom een specifiek dieet volgen, waarvoor vis noodzakelijk wordt geacht. 2. **Logistieke onmogelijkheid:** Het reguliere distributiesysteem schiet tekort. De directrice legt uit dat zij uren in de rij moet staan voor slechts ongeveer 2 pond (± 2 p.) vis, wat volstrekt onvoldoende is voor 30 kinderen (30 k.). De toon is beleefd doch dringend ("nogmaals", "nog nooit gelukt"), wat wijst op een aanhoudend probleem en eerdere vruchteloze pogingen.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 227 | 1942

Administratieve lijst - Waterlooplein

#22 M. Spanjer St. Anthoniesbreestraat 84
administratieve lijst ongeregeld 68%

| M. Spanjer | 20- 5-1905 | St. Anthoniesbreestraat 84 | ongeregeld |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats ongeregeld

ongeregeld Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-360 | Pagina 380 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Pagina uit een reglement of statuten (artikel 4 t/m 12). * **Pagina:** 5. * **Onderwerp:** Bestuurlijke inrichting, toezicht en financiën van een instituut gericht op de verwerking van groenten en fruit. * **Genoemde personen:** Professor Ingenieur A.M. Sprenger. * **Genoemde instanties:** Ministerie van Landbouw (onder de toenmalige benaming). * *...

Relevantie: 83% ** professor ingenieur a.m. sprenger.
Archief 745 | 745-292 | Pagina 345 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief op officieel briefpapier. * **Instelling:** Laboratorium voor Tuinbouwplantenteelt der Landbouwhoogeschool Wageningen. * **Datum:** 20 juni 1939. * **Afzender:** Prof. A. M. Sprenger (namens hem getekend). * **Geadresseerde:** Dr. A. v.d. Laan, Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Kenmerk:** 146 Sur. T.P. 1082 / Stempel No 53/...

Relevantie: 83% ** prof. a. m. sprenger (namens hem getekend).
Archief 745 | 745-275 | Pagina 425 | 1939

# TRANSCRIPTIE 25/30/4 M *Extra* G. 22 Februari 1939. den Heer L.Speyer, Blasiusstraat 136 huis, Amsterdam-Oost. Wyk 11. Hiermede verzoek ik U op Vrydag 24 Februari a.s. te 9.30 uur v.m. te mynen kantore, Jan van Galenstraat 14, te willen komen. De Directeur,

Relevantie: 83% ** de directeur (instelling niet expliciet vermeld op dit blad, maar afgaande op het adres jan van galenstraat 14 betreft het de gemeentelijke dienst voor maatschap, ** den heer l. speyer +2
Archief 745 | 745-391 | Pagina 320 | 1942

# TRANSCRIPTIE R A P P O R T ----------------- In aansluiting op mijn rapport van 5 Augustus 1942, inzake het geval Spiering, kan ik U thans melden hetgeen den rechercheur Oranje, van de Inspectie voor de Prijzen, bij onderzoek is gebleken. G. Scheepers, kooper, wonende Amsterdamsche weg 468 te Amstelveen heeft op 1 Augustus 1942 van Spiering. Jr 9 zakken spercieboonen gekocht voor $f$ 5.75 per ...

Relevantie: 83% ** een controleur van het marktwezen (ondertekend, mogelijk "velthuis")., ** de bedrijfschef van het marktwezen.
Archief 745 | 745-394 | Pagina 319 | 1942

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen. * **Datum:** 16 oktober 1942. * **Afzender:** M. Speyer, wonende aan de 1e Jan Steenstraat 100 II, Amsterdam (Zuid). * **Ontvanger:** De Inspecteur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat archiefstempels ("Nº 103/149/1 M. 1942") en handgeschreven ambtelijke besl...

Relevantie: 83% ** m. speyer, wonende aan de 1e jan steenstraat 100 ii, amsterdam (zuid). +3