Ambtelijk rapport betreffende een inbeslagname. 24 december 1942. Amsterdam 24-12-’42.

Den Wel Ed. Heer de Heer.
Inspecteur b/d Marktwezen.

No. 460/7/1 M. 1943 20/1

Rapport.

Hedenmorgen 24-12-’42, omstreeks 7.30 uur, bemerkte ik dat uit een vrachtauto van den expediteur Th. Koning te Volendam, staande op het buiten terrein van den Vischmarkt, visch werd gelost.
Bij het onderzoek naar den inhoud van deze wagen, bleek mij, dat er een partij visch, bestaande uit 100 p. gestoomde Bliek, 8 pond gest. Sardien, en 24 pond sprot fillé, aanwezig was, waarvan de vervoerder mij geen vervoerbewijs, of ander stuk waaruit de eigenaar of afzender kon blijken, kon laten zien. Ik heb deze partij visch naar den afslag laten brengen, en overgedragen aan den Heer Bouma, ambtenaar van de C.C.D.
Deze heeft van het geheel proces-verbaal opgemaakt. De eigenaar van den in beslaggenomen partij visch bleek later te zijn J. Koning, van Woustraat 227 te Amsterdam.

De Controleur,
Backstig [Handtekening]

[Aantekeningen onderaan in verschillende handschriften:]

Hr. Sterk verklaart voor de Haag N.V.C. de mededeeling te hebben ontvangen, en wel op 16 Nov 1942, om aan verschillende Volendammer vischhandelaren, bliek en sardijn, te moeten leveren, o.a. ook aan J. Koning.

J. Koning
Oproepen 30-12-’42
M de Haan [Handtekening]
p 4/1 ’42

Nogmaals opgeroepen p. 2/1 ’43

[Rode tekst, deels doorgehaald:]
Koning heeft blijkbaar hier niet behoord. Is dan niet – marktdag geweest. Zaak voorlopig ... Het document is een proces-verbaal of rapportage van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de zaak is de inbeslagname van een partij vis (bliek, sardines en sprot) die zonder de vereiste transportdocumenten ("vervoerbewijs") werd gelost op het buitenterrein van de vismarkt. De partij is overgedragen aan de Crisis Controle Dienst (C.C.D.), de instantie die tijdens de bezettingsjaren toezag op de distributie en prijsvorming van goederen.

De eigenaar van de vis wordt geïdentificeerd als J. Koning uit de Woustraat te Amsterdam. De bijgeschreven aantekeningen suggereren een juridisch vervolg: er wordt gecontroleerd of de levering rechtmatig was (verwijzing naar een verklaring van de heer Sterk over een mededeling uit november 1942) en de verdachte wordt meermaals opgeroepen voor verhoor in december 1942 en januari 1943. Dit document dateert uit het midden van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd door de Duitse bezetter en de Nederlandse distributieorganen. Het vervoeren en verhandelen van vis buiten de officiële kanalen om ("sluikhandel" of zwarte handel) werd streng aangepakt.

De C.C.D. speelde hierin een centrale rol; zij voerden vaak onaangekondigde controles uit op markten en bij transporteurs. Volendam was een bekend centrum voor de vishandel, en de route tussen Volendam en de Amsterdamse vismarkt was een traject waar veelvuldig gecontroleerd werd op illegale partijen die bedoeld waren voor de zwarte markt in de stad. De vermelding van "bliek" (een kleine witvis) is typerend, aangezien dit destijds een veelvoorkomende consumptievis was die vaak gerookt of gestoomd werd verhandeld. C.C.D. Marktwezen