Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 5 februari 1943 (besluit), 27 januari 1943 (onderliggend rapport). [Linksboven stempel/aantekening:] No. 46ᶜ/8/1, ᵃ M. 1943 [met potlood:] 16/2
[Rechtsboven handgeschreven:] Markthof [onleesbare paraaf]

No. 55/2 L.M.1943. Straf vischhandelaar.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam,
Vrijdag, 5 Februari 1943.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam,
Gezien het rapport van den Directeur van den Dienst van het Marktwezen dd. 27 Januari 1943, No. 46c/8/1 b.M.;
Gelet op het Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit;
B e s l u i t :
den vischhandelaar P.H. Zwarts, Pretoriusstraat 33 II, die zich heeft schuldig gemaakt aan overtreding van het Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941, door visch buiten de verdeeling aan den afslag om, te betrekken, voor den tijd van zes maanden van de verdeeling van visch, garnalen en mosselen aan den afslag alhier, uit te sluiten, derhalve tot en met 26 Juli 1943.
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 stuks) en Sociale Zaken (2 stuks).

[Linksonder:]
PH
u
[Handgeschreven aantekening:]
c c 5 en
Mossel Comb.
verst. p. post [gevolgd door een krabbel/paraaf]

[Rechtsonder:]
Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN [stempel/getypt] Dit document betreft een administratieve strafmaatregel opgelegd door de Burgemeester van Amsterdam aan een individuele ondernemer tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de handhaving van de distributiewetten.

• Overtreding: P.H. Zwarts heeft vis gekocht buiten het officiële kanaal van de visafslag om ("buiten de verdeeling om"). In de context van de bezettingsjaren betekende dit dat hij de schaarse goederen aan de centrale controle onttrok, wat werd beschouwd als een vorm van zwarte handel.
• Sanctie: In plaats van een boete of gevangenisstraf krijgt de handelaar een beroepsverbod van zes maanden (uitsluiting van de afslag). Dit was een effectieve manier om een ondernemer direct in zijn bestaansmiddelen te treffen en de naleving van de distributieregels bij anderen af te dwingen.

• Bureaucratie: Het document toont de uitgebreide bureaucratische structuur aan, waarbij verschillende diensten (Marktwezen, Sociale Zaken, Levensmiddelen) betrokken zijn bij de uitvoering en registratie van dergelijke besluiten. Dit besluit is gedateerd op 5 februari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode heerste er grote schaarste aan voedsel en waren bijna alle levensmiddelen strikt gerantsoeneerd.

• Distributiesysteem: De overheid (onder toezicht van de bezetter) controleerde de gehele keten van productie tot consumptie. Het passeren van de afslag ondermijnde dit systeem en werd daarom streng bestraft.

• Lokaal Bestuur: Hoewel Amsterdam een burgemeester had, stond deze onder direct gezag van de bezetter. De nadruk in het takenpakket van de wethouders lag noodgedwongen op basisvoorzieningen zoals voedsel, hygiëne (wasch- en badinrichtingen) en sociale zorg.
• Visscherijbesluit 1941: Dit was specifieke wetgeving geïntroduceerd tijdens de bezetting om de visvangst en -verkoop volledig te reguleren ten gunste van de voedselvoorziening (en vaak ook ten gunste van de export naar Duitsland).
• Locatie: De Pretoriusstraat ligt in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost. Dit was van oorsprong een buurt met veel Joodse inwoners; begin 1943 was de deportatie van de Joodse bevolking uit deze wijk in volle gang, wat de maatschappelijke spanning in de buurt waar deze handelaar gevestigd was, nog vergrootte. P.H. Zwarts (vischhandelaar) J. F. Franken (Gemeentesecretaris).