Handgeschreven ambtelijke notitie of concept-brief. Het document verwijst naar een voorval op "27 januari j.l." en een eerdere brief van "26 juni 1942". Gezien de context van de visverdeling en de oorlogssituatie dateert dit briefje waarschijnlijk uit 1943 of 1944. [Linksboven, onderstreept:]
onderwerp
straf J. Smit (Kabeljouw)
Vischmarkt?

[In rood potlood geschreven codes:]
46 C/11/I [?]
b

[Rechtsboven:]
afw. C.M.

[Hoofdtekst:]
Hiermede bericht ik U, dat
J. Smit (Kabeljouw), Doolhof 53 te Volendam,
op 27 Januari j.l. van de hem op den visch-
slag toegewezen 40 K.G. zoutwatervisch,
slechts 25 K.G. op de markt dadelijk
heeft aangevoerd; derhalve 15 K.G. te weinig.
In verband hiermede heb ik Smit voor-
noemd voorloopig van de verdeeling van
visch uitgesloten.

Volgens een in bijlage dezes overgelegd
afschrift van een brief van de M.D. d.d. 26 Juni 1942,
is Smit voornoemde destijds eveneens [tussenvoegsel: op last van den G.V.W.]
van de verdeeling aan den slag te Volendam, wegens [doorgehaald: wegens] Dit document betreft een disciplinaire maatregel tegen een visser of vishandelaar in Volendam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een tekort in de aanlevering: J. Smit (bijgenaamd 'Kabeljouw') had 40 kg zoutwatervis moeten aanvoeren bij de officiële visafslag ('den slag'), maar leverde slechts 25 kg. De resterende 15 kg is vermoedelijk buiten de officiële kanalen om verhandeld (zwarte handel).

Als straf wordt Smit "voorloopig van de verdeeling van visch uitgesloten". Dit betekende dat hij geen aandeel meer kreeg in de toegewezen vangst of handel, wat een zware economische sanctie was. De notitie onderaan wijst op recidive: in juni 1942 was Smit om een vergelijkbare reden al eens gestraft op last van een autoriteit (mogelijk de Gemeentelijke Visverdeling of de Voedselvoorziening). Tijdens de Duitse bezetting (1940-1945) was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd door het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening. Om de distributie via het bonkaartenstelsel te waarborgen en de zwarte markt in te dammen, moesten vissers hun volledige vangst aanbieden bij de visafslag.

In Volendam, waar visserij de hoofdmiddel van bestaan was, werd hier streng op gecontroleerd. Omdat veel families dezelfde achternaam deelden (zoals Smit), was het gebruik van bijnamen zoals "Kabeljouw" officieel gangbaar in de administratie om personen uit elkaar te houden. Het genoemde adres "Doolhof" is een bekende historische wijk in de oude kom van Volendam. De afkorting "M.D." in de tekst zou kunnen verwijzen naar de 'Mondelinge Dienst' of een specifieke afdeling van de crisiscontrole-organen. J. Smit Rijksbureau