Ambtelijke notitie / advies betreffende een marktkoopman. 30 oktober 1939. 27/117/1 De pacht No 246 Schullens handelt
speciaal in bananen heeft nimmer
een ander artikel verkocht. Door de buitenge-
wone omstandigheden is de aanvoer van
bananen zeer gering, waardoor hij den laatsten
tijd geen bananen kan inkopen. M.i. kan
uitstel worden verleend van de verplichting
om regelmatig de plaats te bezetten.
Krachtens de verordening op de invordering van
Marktgelden kan m.i. geen vrijstelling worden
verleend van betaling.
Amsterdam 30 Oct '39
[Handtekening/Paraaf] Dit handgeschreven document is een ambtelijk advies met betrekking tot de exploitant van pachtplaats nummer 246, de heer Schullens. Schullens is een gespecialiseerde bananenhandelaar die door de "buitengewone omstandigheden" (de beginfase van de Tweede Wereldoorlog) kampt met een ernstig tekort aan voorraad. Omdat hij geen alternatieve producten verkoopt, kan hij zijn standplaats op de markt niet naar behoren exploiteren.

De opsteller van de notitie (waarschijnlijk een marktmeester of ambtenaar van de marktdienst) adviseert het volgende:
1. Bezetting: Er kan clementie worden getoond wat betreft de plicht om de standplaats fysiek te bezetten. Omdat er simpelweg geen handel is, hoeft hij er niet te staan.
2. Betaling: Wat betreft de financiële verplichting is de ambtenaar onverbiddelijk. Op basis van de geldende verordening voor marktgelden kan er geen vrijstelling van betaling worden verleend. De pachtsom moet dus voldaan blijven worden, ondanks het gebrek aan inkomsten. De datum van de notitie, 30 oktober 1939, is cruciaal voor het begrip van de tekst. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, was de Tweede Wereldoorlog twee maanden eerder uitgebroken (september 1939). Dit had onmiddellijk grote gevolgen voor de internationale scheepvaart. Bananen, een importproduct uit verre streken (zoals Midden-Amerika of Afrika), werden schaars door de maritieme blokkades en het gevaar van duikboten op de handelsroutes.

De term "buitengewone omstandigheden" is een typisch eufemisme voor de crisissituatie aan het begin van de oorlog. Het document illustreert de bureaucratische starheid in een tijd van naderende nood: men is bereid de regels rondom aanwezigheid te versoepelen, maar de inkomsten voor de gemeente (de marktgelden) moeten gewaarborgd blijven, ongeacht de economische realiteit van de kleine ondernemer.