Handgeschreven verzoekschrift aan een gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de marktinspectie). 19 november 1939. Hessel Goldberg (geboren 11 maart 1897), wonende aan de Nieuwe Kerkstraat 209, Amsterdam. № 27/127/1 M. 1939 21/11
Amsterdam 19 Nov. 39.

Geachte Heer.

mi insp.

Met verschuldigde eerbiedt richt ik mij. Hessel Goldberg geb: 11 Maart 1897 te Amsterdam tot u Edele met onderstaand verzoek.
De ondergeteekende is vaste plaatshouder in de Ten Katestraat, en vraagt langs deze op deze plaats assistentie in de vorm van mijn zoon, die de leeftijd heeft van 19 jaar, daar ondergeteekende ook op Zaterdag ook de Dapperstr bezoekt en zijn vrouw dan alleen staat in de ten Katestraat, en dan graag de hulp had van mijn zoon zoo doende hoop ik van u deze toestemming te verkrijgen in goede afwachting.

U. d. w. d.
H. Goldberg
Nieuwe- Kerkstr 209. * Taal en Toon: De brief is geschreven in een zeer formele, bijna onderdanige toon die typerend was voor verzoekschriften aan de overheid in die tijd. Termen als "met verschuldigde eerbiedt", "u Edele" en het spreken over zichzelf als "de ondergeteekende" getuigen hiervan.
* Kern van de vraag: Hessel Goldberg heeft een vaste staanplaats op de Ten Katemarkt. Omdat hij op zaterdagen ook op de Dappermarkt staat, moet zijn vrouw de kraam in de Ten Katestraat alleen bemannen. Hij verzoekt de autoriteiten om toestemming zodat zijn 19-jarige zoon haar op die dagen mag assisteren.
* Paleografische details: Het handschrift is een vlot maar duidelijk leesbaar cursief. Opvallend is de afkorting "U. d. w. d." aan het eind, wat staat voor "Uw dienstwillige dienaar". De kanttekening "mi insp." is waarschijnlijk een administratieve notitie, kort voor "marktinspectie". Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven en de kleinschalige economie van Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De Ten Katemarkt (Oud-West) en de Dappermarkt (Oost) waren, en zijn nog steeds, belangrijke volksmarkten.

Historisch gezien is dit document extra aangrijpend: de afzender, Hessel Goldberg, woonde in de Nieuwe Kerkstraat, in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam. Uit archiefonderzoek (zoals de Indexen van het Stadsarchief Amsterdam) blijkt dat Hessel Goldberg en zijn gezin inderdaad Joods waren. In november 1939, toen deze brief werd geschreven, was de oorlog in Europa al uitgebroken, maar Nederland was nog neutraal. De bureaucratische processen voor marktkooplieden liepen nog gewoon door, terwijl de dreiging voor de Joodse bevolking in de jaren daarna catastrofaal zou worden. Dit soort ogenschijnlijk banale administratieve documenten vormt vaak het laatste papieren spoor van individuen die later door de Holocaust werden weggevaagd. H. Goldberg