Handgeschreven surveillance- of marktrapport. 2 december 1939. Rapport № 27/144/1 M. 1939 9/12

Op Zaterdag 2 December '39 des nm 3.15 uur, was
bij de plaats 318 die aan J. Minnet is toegewezen,
Walvis en zijn vrouw aanwezig die de hoeden te
koop aanboden. Van Maandag t/m Vrijdag staat
Minnet met lappen en stoffen, doch op Zaterdagen
wordt met hoeden uitgestald waarbij Walvis en
zijn vrouw steeds aanwezig zijn. Voorts hier
sprake is van een verkapte verkoop van de
plaats. Verder verwijs ik naar mijn rapporten van:
22/11 '38; 31/10 '38; 30/10/cl en 20/11 '39.

Amsterdam 2 Dec '39
Retiefstraat 46 II
(Handtekening/Paraaf)
Z.02 Dit rapport documenteert een overtreding van de marktverordening in Amsterdam in 1939. De kern van de rapportage is de vaststelling dat marktplaats nummer 318 officieel is toegewezen aan een zekere J. Minnet, die daar doordeweeks in stoffen handelt. Echter, op zaterdagen wordt de plek ingenomen door het echtpaar Walvis, dat er hoeden verkoopt.

De rapporteur concludeert dat er sprake is van een "verkapte verkoop van de plaats". Dit houdt in dat de officiële vergunninghouder (Minnet) zijn recht op de standplaats illegaal heeft overgedragen of onderverhuurd aan derden (Walvis). Het feit dat er verwezen wordt naar rapporten uit 1938 en eerder in 1939 suggereert dat dit een hardnekkig probleem was of dat de betreffende personen al langere tijd onder observatie stonden. De rode onderstrepingen bij de data en de code "Z.02" zijn administratieve markeringen, waarschijnlijk gebruikt voor dossierordening. Het document dateert van december 1939, enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland. De locatie Retiefstraat 46 II bevindt zich in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost. Dit was destijds een buurt met een zeer grote Joodse populatie. De achternaam "Walvis" is een bekende Joodse familienaam in Amsterdam uit die periode.

Dergelijke rapporten zijn vaak terug te vinden in de archieven van de Marktpolitie of de Gemeentelijke Marktdienst. Zij bieden een inkijkje in de strikte regulering van de straathandel en de dagelijkse overlevingsstrategieën van marktkooplieden in het vooroorlogse Amsterdam. De handel op de markt was voor velen in deze buurt de belangrijkste bron van inkomsten, en het illegaal onderverhuren van plaatsen was een bekende methode om extra inkomen te genereren of om zonder eigen vergunning toch te kunnen handelen.