Handgeschreven rapport van een incident. 15 december 1939 (datum incident), 18 december 1939 (stempel). [Marge linksboven:]
Ten Katestr. [doorgehaald]

[Bovenaan gecentreerd:]
Kroese
Woensdag a.s. 9 uur oproepen
bij Directeur.
[Paraaf]

[Rechtsboven stempels en nummers:]
27/149/3 II
18/12/39
Nº 27/149/2 M. 1939 18/12

[Titel:]
Rapport

Mij is medegedeeld dat de peh. G. Kroese, Ten Katestraat, Vrijdag den 15 December ’39 des v.m. 10 uur 30 minuten op heftige wijze is opgetreden tegen een aantal plaatshouders. De knecht van de peh. J. v.d. Gaast heeft hij tegen den grond geslagen, terwijl hij de peh. W. Blom met een mes zou hebben aangevallen.

De peh A. Burger heeft mij in kennis gesteld dat vorenbedoelde Kroese kwestie had met een knecht van J v d Gaast en gezien heeft dat die knecht door Kroese tegen den grond is geslagen. Hij heeft gehoord dat Kroese daarvoor heftig schreeuwde, dat die afgekeurde maaglijder soldaat ook een pak slaag kan krijgen. Burger verklaart dat Blom zich niet met de kwestie heeft bemoeid doch dat Kroese achter zijn stal vandaan een mes greep en daarmee met opgeheven hand, op Blom afkwam. Blom heeft zich ijlings verwijderd naar de melkkant naar den stal van J. v.d. Gaast.

De peh W. Blom heeft een klacht ingediend betreffende de bedreiging bovenomschreven. Hij verklaart gezien te hebben dat Kroese een knecht van J v d Gaast tegen den grond heeft geslagen. Hij beweert nadrukkelijk dat hij zich niet met deze kwestie heeft bemoeid, hoewel hij het schunnig vond. Mede in verband dat Kroese hem steeds uitdaagt en uit de hoek wil lokken, wilde hij hem geen schijn van kans geven, omdat hij weet de Kroese altijd groote vechtlust heeft. Kroese schreeuwde dat die afgekeurde maaglijder soldaat ook een pak op zijn donder kan krijgen. Dit rapport beschrijft een gewelddadig incident op een markt (gezien de term "plaatshouders" en de locatie Ten Katestraat). De hoofdrolspeler, de heer G. Kroese, heeft op de ochtend van 15 december 1939 een knecht van een zekere J. van der Gaast mishandeld door hem tegen de grond te slaan. Daarna zou hij W. Blom hebben bedreigd met een mes.

Twee getuigenverklaringen (van A. Burger en het slachtoffer W. Blom zelf) bevestigen de agressie van Kroese. Opvallend is het herhaalde scheldwoord "afgekeurde maaglijder soldaat", wat suggereert dat de vijandigheid mede voortkwam uit de fysieke gesteldheid of de militaire status van het slachtoffer. De directeur heeft naar aanleiding van dit rapport verordonneerd dat Kroese de volgende woensdag op rapport moet verschijnen. Het document dateert van december 1939, de periode van de mobilisatie in Nederland vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De term "afgekeurde maaglijder soldaat" is in deze context veelzeggend: in een tijd waarin de meeste jonge mannen onder de wapenen waren, werd het als een belediging of een teken van zwakte gezien als men was afgekeurd voor de dienst (vaak wegens maagklachten, destijds een veelvoorkomende reden voor afkeuring).

De afkorting "peh." staat vermoedelijk voor "pachthouder" of "plaatshouder", termen die gebruikelijk zijn in de marktadministratie voor marktkooplieden die een vaste plek huren. Het incident lijkt een typisch conflict tussen marktkooplieden onderling te zijn, waarbij de marktmeester of een inspecteur dit rapport heeft opgesteld voor de directeur van de markten. G. Kroese J. v.d. Gaast (en zijn knecht) W. Blom A. Burger.