Archiefdocument
Origineel
21 september 1943. Werkspoor N.V., Amsterdam. Het Bedrijf der Centrale Markt, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. WERKSPOOR N.V.
A M S T E R D A M
TELEFOON 51100 - INTERL. R. 0316
BANKIERS: NEDERLANDSCHE
HANDEL-MAATSCHAPPIJ, N.V.
DE TWENTSCHE BANK N.V.
[Stempel bovenmidden:] No. 100/1/10 M. 1943 20/9
AMSTERDAM (C.) 21 September 19 43.
Het Bedrijf der Centrale Markt,
Jan van Galenstraat 14,
Amsterdam-W.
UW REF.
ONZE REF Kn/Bn, 0.95550, doss. 2446,
doss. G 405 (map 28, v.2)
Uw best. dd. 9 Juni 1943 no. 1097.
[Handgeschreven tekst over adres heen:] m. th. Jou... [onleesbaar]
[Handgeschreven paraaf/handtekening]
Hierbij doen wij toekomen een aanvraag-
formulier tot het verkrijgen van een aankoopvergunning voor roestvrij-
staal.
Het hierop vermelde materiaal is nodig voor de uitvoering van Uw
bovengenoemde opdracht.
Het formulier hebben wij reeds gedeeltelijk ingevuld. U gelieve het
formulier verder in te vullen en daarna te zenden aan Uw contingentbe-
heerder. Deze stuurt de aanvraag op zijn beurt door aan het Rijks-
bureau voor IJzer en Staal.
Na goedkeuring door dit bureau ontvangt U een verwerkingsvergunning,
terwijl de aankoopvergunning rechtstreeks aan ons wordt gezonden.
z.o.z.
[Rechtsonder handgeschreven:] loo
[Linksonder klein gedrukt:] No. 530a 10.000 K 200 Deze brief illustreert de bureaucratische processen tijdens de Tweede Wereldoorlog met betrekking tot de schaarste aan materialen. Werkspoor N.V., een grote machinefabriek, heeft een opdracht van de Amsterdamse Centrale Markt waarvoor roestvrijstaal nodig is.
De brief legt de procedure uit:
1. Werkspoor vult het formulier gedeeltelijk in.
2. De klant (Centrale Markt) moet het aanvullen en naar hun 'contingentbeheerder' sturen.
3. De contingentbeheerder stuurt het naar het Rijksbureau voor IJzer en Staal.
4. Bij goedkeuring krijgt de klant de vergunning om het materiaal te verwerken, maar de vergunning om het te kopen gaat direct naar de leverancier (Werkspoor).
De term "z.o.z." (zie ommezijde) onderaan de brief suggereert dat er op de achterkant van het originele document nog aanvullende informatie of instructies stonden. In 1943 was Nederland bezet door nazi-Duitsland. De economie stond volledig in het teken van de Duitse oorlogsvoering. Grondstoffen zoals ijzer en staal waren uiterst schaars en de distributie ervan werd streng gecontroleerd door zogenaamde 'Rijksbureaus'.
Werkspoor N.V. was in die tijd een van de belangrijkste industriële bedrijven van Nederland (bekend van treinen, scheepsmotoren en bruggen). De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. Zelfs voor essentieel onderhoud of aanpassingen aan dergelijke faciliteiten was in deze periode een complex systeem van vergunningen en toewijzingen (contingenten) nodig om aan de benodigde materialen te komen.