Archief 745
Inventaris 745-418
Pagina 246
Dossier 39
Jaar 1943
Stadsarchief

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen.

25 januari 1943. Van: Mevr. R. Veldman - Wijnschenk. Dossier: 104/2/1

Origineel

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen. 25 januari 1943. Mevr. R. Veldman - Wijnschenk. No. 104/2/1 M. 1943 27 / 25-1-43 / 529

Mijnheer,

In antwoordt op uw schrijven den 29 ste j.l. betreffende het verschuldigde markt-geld van D. Wijnschenk Blasiusstraat 73 III bericht ik u hiermede dat betrokken persoon is opgeroepen voor werk verruiming in Duitsland. hij kan zo doende zijn markt-geld niet meer voldoen.

Met meeste Hoogachting
Mevr: R. Veldman - Wijnschenk.

[Ambtelijke notities onderaan:]

D. Wijnschenk, al 21 Joubertstraat
Gewaarschuwd dat plaats per 20 Januari ’43 zou worden ingetrokken, tenzij uiterlijk 21 Jan. betaling zou plaats vinden.
m.i. opbergen; plaats per 23 Jan ’43 ingetrokken.

Smit. 25/1 ’43
de Boer De kern van dit document is een tragische illustratie van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in Amsterdam tijdens de bezetting. Mevrouw Veldman-Wijnschenk schrijft namens D. Wijnschenk aan de instantie die over de marktgelden gaat (waarschijnlijk het Marktwezen). Zij legt uit dat de verschuldigde marktgelden niet betaald kunnen worden omdat de betrokkene is opgeroepen voor de zogenoemde "werkverruiming" in Duitsland.

De reactie van de ambtenaren (Smit en De Boer) is puur zakelijk en procedureel: er wordt geconstateerd dat de betalingstermijn is verstreken en dat de marktplaats daarom per 23 januari 1943 is ingetrokken. Het dossier wordt vervolgens gesloten ("opbergen"). Er is geen sprake van coulance of erkenning van de situatie waarin de betrokkene verkeert. * Werkverruiming: Dit was een eufemisme dat door de Duitse bezetter werd gebruikt voor de gedwongen tewerkstelling. Voor de Joodse bevolking betekende dit in deze fase van de oorlog (januari 1943) vaak deportatie naar werkkampen of rechtstreeks naar Westerbork, met de uiteindelijke bestemming de vernietigingskampen in het oosten.
* Locatie: De genoemde adressen (Blasiusstraat en Joubertstraat) bevinden zich in Amsterdam-Oost (de Transvaalbuurt), een wijk die tijdens de bezetting door de nazi's was aangewezen als een van de Joodse wijken.
* De naam Wijnschenk: Dit is een bekende Amsterdamse Joodse familienaam. Veel leden van deze familie waren werkzaam in de ambulante handel (marktkooplieden).
* Bureaucratie van de uitsluiting: Dit document toont hoe de gemeente Amsterdam en haar afdelingen bleven functioneren als een raderwerk dat, door strikt de regels te volgen, bijdroeg aan de economische onteigening en uitsluiting van Joodse burgers, zelfs terwijl zij al gedeporteerd werden. D. Wijnschenk R. Veldman Veldman (Mevrouw) Gemeente Amsterdam Marktwezen

Samenvatting

De kern van dit document is een tragische illustratie van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in Amsterdam tijdens de bezetting. Mevrouw Veldman-Wijnschenk schrijft namens D. Wijnschenk aan de instantie die over de marktgelden gaat (waarschijnlijk het Marktwezen). Zij legt uit dat de verschuldigde marktgelden niet betaald kunnen worden omdat de betrokkene is opgeroepen voor de zogenoemde "werkverruiming" in Duitsland.

De reactie van de ambtenaren (Smit en De Boer) is puur zakelijk en procedureel: er wordt geconstateerd dat de betalingstermijn is verstreken en dat de marktplaats daarom per 23 januari 1943 is ingetrokken. Het dossier wordt vervolgens gesloten ("opbergen"). Er is geen sprake van coulance of erkenning van de situatie waarin de betrokkene verkeert.

Historische Context

  • Werkverruiming: Dit was een eufemisme dat door de Duitse bezetter werd gebruikt voor de gedwongen tewerkstelling. Voor de Joodse bevolking betekende dit in deze fase van de oorlog (januari 1943) vaak deportatie naar werkkampen of rechtstreeks naar Westerbork, met de uiteindelijke bestemming de vernietigingskampen in het oosten.
  • Locatie: De genoemde adressen (Blasiusstraat en Joubertstraat) bevinden zich in Amsterdam-Oost (de Transvaalbuurt), een wijk die tijdens de bezetting door de nazi's was aangewezen als een van de Joodse wijken.
  • De naam Wijnschenk: Dit is een bekende Amsterdamse Joodse familienaam. Veel leden van deze familie waren werkzaam in de ambulante handel (marktkooplieden).
  • Bureaucratie van de uitsluiting: Dit document toont hoe de gemeente Amsterdam en haar afdelingen bleven functioneren als een raderwerk dat, door strikt de regels te volgen, bijdroeg aan de economische onteigening en uitsluiting van Joodse burgers, zelfs terwijl zij al gedeporteerd werden.

Genoemde Personen 3

D. Wijnschenk R. Veldman Veldman (Mevrouw)

Locaties

Joubertstraat (Joodse Markt)

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen Kamp Westerbork

Organisaties

Gemeente Amsterdam Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

A + B en Veldsla Waterlooplein 40 %
A. Geboorte Waterlooplein 40
A. en B., kropsla en spinazie Waterlooplein 40 %
Allington Pippin Waterlooplein 50
Ananas Reinette Waterlooplein 40
L. Blitz Waterlooplein 25
alias "Joost"). Waterlooplein
Augurken I, II, III, IV, I en II stippel Waterlooplein 50%
Augurken I, II, III, IV, I en II stippel en III en IV stippel Waterlooplein -
Augurken I, II, III & IV, " I, II, III & IV stippel Waterlooplein
I.J. Velleman Waterlooplein " 2.40
R. Bath Waterlooplein 45
Bellefleur Brabantsche Waterlooplein 45
Bellefleur Engelsche (Koningszuur) Waterlooplein 47
Bellefleur Limburgsche Waterlooplein 47
Belle Lucrative (Seigneur d'Esperen) Waterlooplein 40
Beucke's Butterbirne (Beurré Beucke) Waterlooplein 40
Lucas Caransa Waterlooplein 50
Beurré Clairgeau Waterlooplein 45
Beurré d'Amanlis Waterlooplein 47
T. Diels Waterlooplein 47
Beurré Dilly Waterlooplein 43
Beurré Durondeau (Beurré de Tongres) Waterlooplein 45
Beurré Hardy Waterlooplein 45
Beurré Lebrun Waterlooplein 45
Beurré Superfin Waterlooplein 47
B. Blijham Waterlooplein 42
Bezy de Chaumontel Waterlooplein 40
Bezy von Schonauwen (Vijgenpeer) Waterlooplein 40
Bieten (gekookt) Waterlooplein 87. :
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1