Circulaire / Dienstmededeling. 24 mei 1943. Bedrijfschap voor Groenten en Fruit (Directie). Geadresseerde Veilingsvereniging. BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT

No. 105/1/11 M. 1943 26/5 (stempel en handgeschreven)

AAN DE GEADRESSEERDE
VEILINGSVEREENIGING.

D I R E C T I E .
Dict.Tj./AKl.
No.G 79/'43.
Rb.V.V.O.

's-Gravenhage, 24 Mei 1943 .

Betreft : het verpachten van kersenboomgaarden.

In aansluiting op onze circulaire No.G 74/'43 dd. 17 Mei jl. doen wij U hierbij toekomen de verordeningen, uitgaande van het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit (bijlage I), alsmede van den Gemachtigde voor de Prijzen (bijlage II), zooals deze, behoudens mogelijke wijzigingen van ondergeschikten aard, dezer dagen zullen worden gepubliceerd.

Met inachtneming van de door het Bedrijfschap uitgevaardigde verordening treedt het Bestuursbesluit, Nr. 100 dd. 10 September 1942 van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, inhoudende een algemeen pachtverbod, buiten werking.

Voorts doen wij U toekomen de kwaliteitsvoorschriften van kersen in 1943 met groepenindeeling (bijlage III), bovendien model-formulieren, betreffende de aanvraag voor het verkoopen van fruit op stam (bijlage IV) en betreffende de prijsvaststelling door de schattingscommissie (bijlage V).

U gelieve voor de vermenigvuldiging der formulieren zorg te dragen. Voor de instructie van de te vormen prijzencommissies verwijzen wij U naar bijlage VI.

Voor elke verpachting dient een aanvraagformulier duidelijk en volledig te worden ingevuld en door den aanvrager persoonlijk onderteekend bij de veiling, waar hij gehouden is zijn producten te veilen, te worden ingezonden.

Indien de veiling met de verpachting accoord gaat, wordt dit formulier aan de keerzijde door de veiling ingevuld en aan de Prijzencommissie ter hand gesteld.

Indien de veiling weigert de verpachting toe te staan, wordt het aanvraagformulier ten spoedigste aan den aanvrager teruggezonden, met vermelding van de reden van weigering. De aanvrager kan bij het Bedrijfschap binnen zeven dagen tegen de door de veiling genomen beslissing in beroep komen.

Op het aanvraagformulier dient van elke soort of variëteit kersen het aantal boomen gespecificeerd te worden opgegeven, met vermelding van een nauwkeurige plaatsaanduiding.

Dezelfde specificatie, als opgegeven op het aanvraagformulier, dient te worden vermeld op het schattingsformulier (bijlage V). Het schattingsformulier dient eveneens duidelijk en volledig in duplo te worden ingevuld. Elk exemplaar dient door de voltallige commissie voor accoord te worden geteekend. Eén exemplaar wordt den aanvrager toegezonden, die het den notaris of deurwaarder ter hand stelt. Het andere exemplaar wordt door de schattingscommissie zorgvuldig bewaard.

De schattingskosten dienen door den verpachter te worden betaald tegen overgave van het schattingsbriefje. Voor het overige verwijzen wij U naar de instructie (bijlage VI).

Na aankondiging van een verkooping door een notaris of deurwaarder is deze onherroepelijk. Slechts indien de door de schattingscommissie vastgestelde prijs niet wordt bereikt, kan toewijzing worden geweigerd en gaat de verkooping niet door. Hiervan dient door den notaris c.q. den deurwaarder aan de schattingscommissie te worden kennis gegeven, onder vermelding van het hoogste bod. De commissie teekent zulks aan op het schattingsformulier.

Indien de verkooping doorgaat, moet door den verpachter binnen acht dagen na de verpachting, doch uiterlijk drie dagen voor het oogsten, de koopacte worden opgezonden aan de schattingscommissie, welke acte tezamen met de beide andere formulieren worden bewaard.

z.o.z. Dit document is een administratieve instructie die het proces reguleert voor het verpachten van kersenboomgaarden ("verkoop van fruit op stam"). De kern van de instructie is de vervanging van een algemeen pachtverbod door een strikt gecontroleerd systeem van aanvragen, taxaties en veilingen.

Belangrijke procedurele stappen uit de tekst:
1. Aanvraag: De teler moet een formulier indienen bij de veiling.
2. Controle: De veiling keurt de aanvraag goed of af (met beroepsmogelijkheid).
3. Schatting: Een speciale schattingscommissie stelt een prijs vast. Dit moet nauwkeurig gebeuren per soort en locatie.
4. Verkoop: De verkoop vindt plaats via een notaris of deurwaarder. Er geldt een minimumprijs (de schattingswaarde); wordt deze niet gehaald, dan gaat de koop niet door.
5. Administratie: Alle documenten (aanvraag, schatting, koopakte) moeten centraal bewaard worden.

De toon is formeel en directief, typerend voor overheidsorganen die de voedselketen strak willen beheersen. Het document dateert uit mei 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Het "Bedrijfschap voor Groenten en Fruit" was onderdeel van de nationaalsocialistische ordening van het bedrijfsleven. De bezetter wilde volledige controle over de voedselvoorraden en de prijsvorming om zwarte handel te voorkomen en de voedselvoorziening (ook voor Duitsland) veilig te stellen.

De verkoop van "fruit op stam" was een gevoelig punt: het bood telers potentieel de kans om buiten de officiële veilingklok om zaken te doen. Door dit proces te bureaucratiseren met schattingscommissies en verplichte tussenkomst van de veiling, werd de controle op de opbrengst van kersenboomgaarden nagenoeg totaal gemaakt. De vermelding van de "Gemachtigde voor de Prijzen" duidt op de strikte prijsbeheersing die in deze oorlogsjaren van kracht was.