Officiële brief / Circulaire 17 mei 1943 No. 105/1/11 M. 1943 19/5

BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT.
's-Gravenhage, Laan Copes van Cattenburch 62

DIRECTIE.
Dict. KJ. Typ. MG.
No. G. 74/'43.
Rb.V.V.O.

AAN DE VEILINGEN.

's-Gravenhage, 17 Mei 1943.

Betr.: Het verpachten van boomgaarden in 1943.

Binnenkort zal in het Voedselvoorzieningsblad worden bekendgemaakt de verordening op het verkoopen van ongeoogst fruit in 1943.

Aangezien de tijd daar is, dat met de verkooping van fruit op het hout een begin moet worden gemaakt, achten wij het juist U thans reeds op de hoogte te stellen van de binnenkort van kracht wordende voorschriften.

Zooals U bekend, is thans het verpachten van fruit geheel verboden. Bij verordening zal het verkoopen op het hout van ongeoogst fruit in 1943 onder bepaalde voorwaarden zijn toegestaan, echter alleen voor de producten kersen, pruimen, peren en appelen. Slechts openbare verkoopingen, welke geschieden bij opbod ten overstaan van een notaris of deurwaarder, zijn toegelaten. Het verkoopen van fruit op het hout door een teler is slechts toegestaan, wanneer deze in het bezit is van een daartoe strekkende schriftelijke vergunning, afgegeven door de veiling, waarover de teler het fruit moet veilen. Deze vergunning is uitsluitend geldig voor het teeltjaar, waarin de vergunning wordt afgegeven en wordt slechts verleend, indien door den teler aannemelijk wordt gemaakt, dat hij niet in staat is de oogstwerkzaamheden te verrichten.

Als koopers mogen slechts zij optreden, die bij de Stichting Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale als pachters van ongeoogst fruit zijn erkend, in één der jaren 1938, 1939 of 1940 rechtmatig fruit op stam hebben gekocht en niet door het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit zijn uitgesloten.

De teler/verkooper is verplicht vóór de verkooping de opbrengst van het te verkoopen fruit te doen schatten door een schattingscommissie. Bij elke daarvoor in aanmerking komende veiling worden daartoe drie deskundigen aangesteld, waarvan zoo mogelijk één een bestuursfunctie bij de veiling inneemt, één de fruittelers vertegenwoordigt en een derde de pachters. De kosten van de schatting komen voor rekening van den verkooper.

In de openbare bekendmaking van de verkooping, welke tenminste 8 dagen tevoren moet plaatsvinden, moet de geschatte opbrengst worden vermeld. De koopsom mag ten hoogste bedragen een door het Bedrijfschap voor Groente en Fruit in overeenstemming met den Gemachtigde voor de Prijzen vast te stellen bedrag per 100 kg. van de geschatte opbrengst. Door den verkooper moet van elke verkooping binnen 3 dagen nadien schriftelijk kennis worden gegeven aan de veiling, via welke de schatting plaatsvond, onder vermelding van naam en adres van den verkooper, naam en adres van den kooper, ligging van het betreffende perceel, de geschatte opbrengst en de koopsom. Deze kennisgeving moet, behalve door den verkooper, eveneens door den notaris of deurwaarder voor accoord worden geteekend.

Gelet op het bovenstaande zullen wij gaarne zoo spoedig mogelijk van U vernemen, welk bestuurslid en welke fruitteler in de bovengenoemde schattingscommissie door U worden voorgedragen.

Wanneer het aantal boomgaarden dat verpacht zal worden en dat onder Uw veiling ressorteert zóó groot is, dat naar Uw meening hier werk is voor twee commissies, dan gelieve U dit aan ons op te geven en ook voor deze 2e schattingscommissie de namen van een bestuurslid en een teler op te geven.

Er behoeft niet den nadruk op te worden gelegd, dat de door U voor te stellen personen ter zake kundig moeten zijn.

Omtrent de toestemmingen tot het verkoopen van fruit op het hout, de vergoedingen welke aan de schattingscommissie moeten worden betaald, enz. ontvangt U zoo spoedig mogelijk nadere berichten.

De gevraagde gegevens zien wij gaarne vóór 20 Mei a.s. van U tegemoet.

BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT:
(Handtekening onleesbaar) * Doel van het document: Het instrueren van veilingen over de strikte regelgeving rondom de verkoop van ongeoogst fruit ("op het hout") tijdens het oogstseizoen van 1943.
* Belangrijkste bepalingen:
1. Verkoop is enkel toegestaan voor kersen, pruimen, peren en appelen.
2. Verkoop moet openbaar gebeuren onder toezicht van een notaris of deurwaarder.
3. De teler heeft een vergunning nodig en moet bewijzen dat hij zelf niet kan oogsten (bijv. door gebrek aan mankracht).
4. Slechts erkende kopers (met een historisch trackrecord van 1938-1940) mogen bieden.
5. Er is een verplichte schatting door een driekoppige commissie om prijsopdrijving te voorkomen en maximumprijzen te hanteren.
* Toon: Directief en bureaucratisch, kenmerkend voor de gecontroleerde oorlogseconomie. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het "Bedrijfschap voor Groenten en Fruit" was een van de dertig bedrijfschappen die door de bezetter waren ingesteld als onderdeel van de zogenoemde "organisatie van het bedrijfsleven". Deze organen hadden een publiekrechtelijke status en dienden om de productie en distributie van goederen centraal te beheersen.

De context van deze brief is de extreme schaarste en de noodzaak voor de bezetter om de voedselvoorziening te controleren (via het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd, Rb.V.V.O.). Door de verkoop op het hout aan banden te leggen, probeerde men de zwarte handel te beperken, maximumprijzen af te dwingen en te garanderen dat de oogst geregistreerd werd voor de officiële distributiekanalen. De eis dat kopers reeds vóór 1940 actief moesten zijn, was bedoeld om "oorlogswinstmakers" en speculanten uit de markt te weren.