Zakelijke brief / Circulaire.
Origineel
Zakelijke brief / Circulaire. 5 februari 1943. De Veilingen. BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT.
Laan Copes van Cattenburch 62, 's-GRAVENHAGE.
Tel. 557480
Afdeeling: AFZET.
Dict. WJS. Typ. MG.
No. G.16
Toestel 47.
AAN DE VEILINGEN.
No. 105/2/5 M. 1943 8/2 [gestempeld/handgeschreven]
's-Gravenhage, 5 Februari 1943.
In vervolg op onze aan U gezonden circulaire No. 596/'41 dd. 10 December 1941, deelen wij U mede, dat de Inspectie voor de Prijsbeheersching te Arnhem den kleinhandelaar:
Jan Willem Enderink, Bisschopstraat 35 te Oldenzaal,
heeft verboden van 1 Februari 1943 tot 1 April 1943 zelf of door middel of tusschenkomst van anderen handel te drijven of te doen drijven in groenten en/of fruit.
In afwijking van de desbetreffende voorgaande circulaires deelen wij U mede, dat de Inspectie voor de Prijsbeheersching in het betreffende ressort de straf van de volgende handelaren in hooger beroep heeft gewijzigd:
| Nummer circul. | Insp. te | Naam | Adres | Oorspr. straf | Hooger Beroep |
|---|---|---|---|---|---|
| 92/'42 | A'dam | C.de Jong | Adm.de Ruyterweg 58 II A'dam | 9.3.42 tot 9.3.43 | 9.3.42 tot 25.1.43 |
| 402/'42 | Den Haag | George Poppel | Prov.singel 69b R'dam | 8.9.42 tot 8.9.43 | 8.9.42 tot 20.12.42 |
Wij verzoeken U, voorzoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen, als bedoeld in bovengenoemde circulaire.
Hoogachtend,
BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT:
[Handtekening]
Rb.V.V.O. * Doel van het document: Het informeren van de groente- en fruitveilingen over opgelegde sancties aan specifieke handelaren. Het doel is handhaving; de veilingen mogen geen zaken doen met personen die een handelsverbod hebben gekregen.
* Belangrijkste actoren:
* Bedrijfschap voor Groenten en Fruit: Het overkoepelende orgaan dat de sector reguleert.
* Inspectie voor de Prijsbeheersching: De overheidsinstantie die toeziet op de naleving van de vastgestelde prijzen (om inflatie en zwarte handel tegen te gaan).
* De genoemde handelaren: Jan Willem Enderink (nieuw verbod), C. de Jong en George Poppel (strafvermindering na beroep).
* Inhoudelijke details: Het document laat zien dat straffen aanzienlijk konden zijn (bijv. een jaar handelsverbod), maar dat er ook een juridisch proces van "hooger beroep" bestond waarbij straffen konden worden ingekort.
* Toon: Formeel, zakelijk en dwingend ("Wij verzoeken U... de noodige maatregelen te treffen"). Dit document stamt uit februari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
- De Bedrijfschappen: In 1941 voerden de Duitsers de 'Organisatie van het Bedrijfsleven' in (onderdeel van de gelijkschakeling). Ieder bedrijf moest lid zijn van een bedrijfschap. Dit gaf de bezetter en de collaboreerde overheid een strakke controle op de economie en de voedselvoorziening.
- Prijsbeheersching: Vanwege de oorlogsschaarste waren prijzen voor primaire levensbehoeften zoals groenten en fruit strikt vastgelegd door de overheid. Wie boven de maximumprijs verkocht (zwarte handel), riskeerde zware straffen van de Inspectie voor de Prijsbeheersching.
- Distributiesysteem: De veilingen speelden een cruciale rol in de gecontroleerde distributie. Door de veilingen direct te instrueren bepaalde handelaren uit te sluiten, kon de overheid de handel effectief stilleggen voor overtreders.
- Tijdsbeeld: 1943 was een jaar waarin de schaarste nijpender werd en de controle door de bezettingsautoriteiten op de voedselmarkt steeds feller werd. Dit document is een direct bewijs van die bureaucratische controlelaag bovenop de dagelijkse voedselvoorziening.