Archief 745
Inventaris 745-418
Pagina 329
Dossier 2C
Jaar 1943
Stadsarchief

Getypte brief (circulaire) op briefpapier van het Bedrijfschap.

22 november 1943. Van: Bedryfschap voor Groenten en Fruit, Laan Copes van Cattenburch 62, 's-Gravenhage. Aan: De veilingen en de P.V.K.'s (Provinciale Voedselcommissariaten). Dossier: 105/2/39

Origineel

Getypte brief (circulaire) op briefpapier van het Bedrijfschap. 22 november 1943. Bedryfschap voor Groenten en Fruit, Laan Copes van Cattenburch 62, 's-Gravenhage. De veilingen en de P.V.K.'s (Provinciale Voedselcommissariaten). B E D R Y F S C H A P V O O R G R O E N T E N E N F R U I T
Laan Copes van Cattenburch 62 's-Gravenhage


Dict.: KFF. Typ.: JL.
Afd.: AFZET.
Toestel 47. AAN DE VEILINGEN EN DE P.V.K.'s.
No. G 206/'43.
Rb.V.V.O.

[Blauwe stempel:] No. 105/2/39 M. 1943 24/11 's-Gravenhage, 22 November 1943.

Mijne Heeren,

Bij dezen brengen wij te Uwer kennis, dat de navolgende kleinhandelaren bij strafbeschikking van de Inspectie voor de Prijsbeheersing gedurende het hierbij vermelde tijdvak van den handel in groenten en fruit zijn uitgesloten.

Inspectie voor de Prijsbeheersing te 's-Gravenhage:
Bouwe Tanja, Mient 160, 's-Gravenhage, van 31-10-'43 tot 30-4-'44;
Hendrik Slijkhuis, Oranjegracht 72, Leiden, van 31-10-'43 tot 31-10-'44;
Jorinus Verschoor, B 176, Sliedrecht van 10-11-'43 tot 10-11-'45;
Jan van Heyningen, Jul.v.Stolbergstraat 8, Alphen a/d Rijn van 11-11-'43 tot 11-5-'44;
Adrianus Hendricus Cornelis Hofstede, Noordmolenstraat 49 b, Rotterdam van 28-10-'43 tot 28-1-'44.

Inspectie voor de Prijsbeheersing te Arnhem:
Cornelis van Vlaanderen, Beeldhouwerstraat 51, Arnhem van 1-12-'43 tot 1-4-'44;
Zwier Franciscus Johannes van Ommen, Vechtstraat 102, Zwolle van 1-12-'43 tot 1-12-'45.

Wij verzoeken U de eventueele gevolgen van deze uitsluitingen voor U te regelen.

Hoogachtend,
BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT :

[handtekeningen] * Inhoud: De brief is een officiële mededeling van een beroepsorganisatie (Bedrijfschap) aan uitvoerende instanties (veilingen en voedselcommissarissen). Het doel is het publiceren van een "zwarte lijst" van handelaren die tijdelijk geen groenten en fruit mogen verhandelen.
* Straffen: De straffen worden opgelegd door de "Inspectie voor de Prijsbeheersing". De duur van de uitsluiting varieert aanzienlijk: van drie maanden (Hofstede) tot twee jaar (Verschoor en Van Ommen). Dit wijst op de ernst van de overtredingen, waarschijnlijk gerelateerd aan prijsopdrijving of handel buiten het officiële distributiesysteem om.
* Taalgebruik: Formeel, bureaucratisch Nederlands ("Mijne Heeren", "bij dezen brengen wij te Uwer kennis"). Het reflecteert de autoritaire structuur van de distributieketen in die tijd.
* Geografie: De genoemde handelaren komen uit verschillende regio's (Den Haag, Leiden, Sliedrecht, Alphen aan den Rijn, Rotterdam, Arnhem en Zwolle), wat aantoont dat de prijsbeheersing landelijk strak georganiseerd was. Dit document stamt uit november 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economie stond destijds onder streng toezicht van de bezetter.

  1. Bedrijfschappen: Dit waren publiekrechtelijke lichamen die tijdens de bezetting werden opgericht (als onderdeel van de zogenaamde 'Organisatie-Woltersom') om de verschillende economische sectoren centraal aan te sturen. Het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit controleerde de volledige keten van teler tot consument.
  2. Prijsbeheersing en Distributie: Om inflatie tegen te gaan en de voedselvoorziening (onder andere voor de Duitse oorlogsindustrie) veilig te stellen, werden maximumprijzen vastgesteld. De "Inspectie voor de Prijsbeheersing" was belast met de opsporing van economische delicten zoals de zwarte handel.
  3. Uitsluiting: Voor een handelaar betekende uitsluiting van de handel een rampzalige sanctie; zij kregen geen toewijzing meer van producten en mochten niet meer inkopen op de veiling. Dit was een zeer effectief middel om naleving van de distributieregels af te dwingen.
  4. P.V.K.'s: De Provinciale Voedselcommissariaten speelden een cruciale rol in de distributie van schaarse goederen op provinciaal niveau en hielden toezicht op de lokale uitvoering van de voedselvoorziening. Bedrijfschap

Samenvatting

  • Inhoud: De brief is een officiële mededeling van een beroepsorganisatie (Bedrijfschap) aan uitvoerende instanties (veilingen en voedselcommissarissen). Het doel is het publiceren van een "zwarte lijst" van handelaren die tijdelijk geen groenten en fruit mogen verhandelen.
  • Straffen: De straffen worden opgelegd door de "Inspectie voor de Prijsbeheersing". De duur van de uitsluiting varieert aanzienlijk: van drie maanden (Hofstede) tot twee jaar (Verschoor en Van Ommen). Dit wijst op de ernst van de overtredingen, waarschijnlijk gerelateerd aan prijsopdrijving of handel buiten het officiële distributiesysteem om.
  • Taalgebruik: Formeel, bureaucratisch Nederlands ("Mijne Heeren", "bij dezen brengen wij te Uwer kennis"). Het reflecteert de autoritaire structuur van de distributieketen in die tijd.
  • Geografie: De genoemde handelaren komen uit verschillende regio's (Den Haag, Leiden, Sliedrecht, Alphen aan den Rijn, Rotterdam, Arnhem en Zwolle), wat aantoont dat de prijsbeheersing landelijk strak georganiseerd was.

Historische Context

Dit document stamt uit november 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economie stond destijds onder streng toezicht van de bezetter.

  1. Bedrijfschappen: Dit waren publiekrechtelijke lichamen die tijdens de bezetting werden opgericht (als onderdeel van de zogenaamde 'Organisatie-Woltersom') om de verschillende economische sectoren centraal aan te sturen. Het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit controleerde de volledige keten van teler tot consument.
  2. Prijsbeheersing en Distributie: Om inflatie tegen te gaan en de voedselvoorziening (onder andere voor de Duitse oorlogsindustrie) veilig te stellen, werden maximumprijzen vastgesteld. De "Inspectie voor de Prijsbeheersing" was belast met de opsporing van economische delicten zoals de zwarte handel.
  3. Uitsluiting: Voor een handelaar betekende uitsluiting van de handel een rampzalige sanctie; zij kregen geen toewijzing meer van producten en mochten niet meer inkopen op de veiling. Dit was een zeer effectief middel om naleving van de distributieregels af te dwingen.
  4. P.V.K.'s: De Provinciale Voedselcommissariaten speelden een cruciale rol in de distributie van schaarse goederen op provinciaal niveau en hielden toezicht op de lokale uitvoering van de voedselvoorziening.

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente Kruidenier (Droog): Meel Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Bedrijfschap

Kooplieden in dit dossier 100

A + B en Veldsla Waterlooplein 40 %
A. Geboorte Waterlooplein 40
A. en B., kropsla en spinazie Waterlooplein 40 %
Allington Pippin Waterlooplein 50
Ananas Reinette Waterlooplein 40
L. Blitz Waterlooplein 25
alias "Joost"). Waterlooplein
Augurken I, II, III, IV, I en II stippel Waterlooplein 50%
Augurken I, II, III, IV, I en II stippel en III en IV stippel Waterlooplein -
Augurken I, II, III & IV, " I, II, III & IV stippel Waterlooplein
I.J. Velleman Waterlooplein " 2.40
R. Bath Waterlooplein 45
Bellefleur Brabantsche Waterlooplein 45
Bellefleur Engelsche (Koningszuur) Waterlooplein 47
Bellefleur Limburgsche Waterlooplein 47
Belle Lucrative (Seigneur d'Esperen) Waterlooplein 40
Beucke's Butterbirne (Beurré Beucke) Waterlooplein 40
Lucas Caransa Waterlooplein 50
Beurré Clairgeau Waterlooplein 45
Beurré d'Amanlis Waterlooplein 47
T. Diels Waterlooplein 47
Beurré Dilly Waterlooplein 43
Beurré Durondeau (Beurré de Tongres) Waterlooplein 45
Beurré Hardy Waterlooplein 45
Beurré Lebrun Waterlooplein 45
Beurré Superfin Waterlooplein 47
B. Blijham Waterlooplein 42
Bezy de Chaumontel Waterlooplein 40
Bezy von Schonauwen (Vijgenpeer) Waterlooplein 40
Bieten (gekookt) Waterlooplein 87. :
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1