Circulaire/Prijslijst (officieel overheidsdocument).
Origineel
Circulaire/Prijslijst (officieel overheidsdocument). 12 maart 1943. Rb.V.V.O. -2- Circ. no. 33/'43 dd. 12 Maart 1943.
BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN. Voor de volgende producten gelden de daarbij vermelde maximumprijzen voor het binnenland.
| Product | Hoeveelheid / Sortering | GOED (f.) | AFWIJKEND (f.) |
|---|---|---|---|
| KASKOMKOMMERS | Sort. I vanaf 35 kg. p. 100 st. | 42.-- | 33.60 |
| Sort. II van 30-35 kg. p. 100 st. | 32.-- | 25.60 | |
| Sort. III van 25-30 kg. p. 100 st. | 22.-- | 17.60 | |
| RAAPSTELEN (GLAS) | sorteering II, 100 kg. | 28.-- | 22.80 |
| BLOEMKOOL | Sort. I boven 20 cm. over den kop gemeten per 100 st. | 32.-- | 25.60 |
| Sort. II vanaf 16-20 cm. over den kop gemeten per 100 st. | 24.-- | 19.20 | |
| Sort. III vanaf 10-16 cm. over den kop gemeten per 100 st. | 16.-- | 12.80 | |
| KOMKOMMERS | (stek) 100 kg. | 30.-- | -- |
| POSTELEIN | (glas) 100 kg. | 52.-- | 41.60 |
| SLA (glas) | (snij- en dunsel-) 100 kg. | 44.-- | 35.20 |
| SPINAZIE | (natuur) 100 kg. | 22.-- | 17.60 |
| RABARBER | (glas) 100 kg. | 31.-- | 24.80 |
| ANDIJVIE | (glas) 100 kg. | 35.-- | 28.-- |
| BOSPEEN | (glas) 20 st. p. bos, 0,4 kg. peen, 100 bos | 28.-- | 22.40 |
| BOSSELDERIJ | (glas) 100 kg. | 7.50 | 6.-- |
| PETERSELIE EN KERVEL | (glas) 100 kg. | 8.50 | 6.80 |
| WITLOF | ten hoogste 15 st. p. kg. 100 kg. | 26.-- | 20.80 |
| meer dan 15 st. p. kg. 100 kg. | 22.-- | 17.60 | |
| TUINKERS | 100 kg. | 80.-- | 64.-- |
| SAVOYE KOOL | (groen) 100 kg. | 8.10 | 6.50 |
| BOERENKOOL | 100 kg. | 8.10 | 6.50 |
| SPRUITKOOL | (geschoond) 100 kg. | 32.-- | 25.60 |
| SPRUITENKOPPEN | 100 kg. | 7.50 | -- |
| PEEN z.LOF | (roode) Sort. I van 20-50 gr. gewasschen 100 kg. | 10.-- | 8.-- |
| GEKOOKTE KROTEN | 3 st. of meer d. 3 st. p. kg. 100 kg. | 12.90 | -- |
| minder dan 3 st. p. kg. 100 kg. | 10.70 | -- | |
| PREI | tot 15 mm. Ø 100 kg. | 7.30 | 5.80 |
| KNOLSELDERIJ | zonder lof van 4-6 cm. Ø 100 kg. | 10.-- | 8.-- |
| WITTE UIEN | 100 kg. | 8.70 | 7.-- |
| ROODE UIEN | 100 kg. | 9.90 | 7.90 |
| SJALOTTEN | 100 kg. | 12.60 | 10.10 |
| RAMENAS | 100 kg. | 10.-- | 8.-- |
APPELEN: (per 100 kg.)
| Groep | Rassen | IA (f.) | A (f.) | B (f.) |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| Groep I | Cox Oranje Pippin enz. | 80.-- | 57.-- | 35.50 |
| Groep II | Goudreinetten | 57.-- | 44.-- | 27.-- |
| Groep III | Brab. Bellefleur | 51.-- | 41.-- | 26.50 |
| Groep IV | Jacques Lebel | -- | 35.50 | 26.50 |
| Groep V | Overige soorten | -- | 32.50 | 21.-- |
Wij wijzen U er op, dat voor de niet in onze circulaire genoemde producten, ingevolge de bekendmaking op grond van artikel I van de Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit, de laatst aangegeven prijzen blijven gelden.
UITSCHOT
Producten die onder normale omstandigheden afgekeurd zouden moeten worden, mogen thans als "uitschot" worden geveild tegen 50% van den voor het afwijkende product vastgestelden prijs.
-3- Dit document is een typisch voorbeeld van de bureaucratische controle over de voedselvoorziening in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende kenmerken:
- Prijsbeheersing: De bezetter stelde strikte maximumprijzen vast om inflatie te beteugelen en de distributie naar zowel de Nederlandse bevolking als de Duitse Wehrmacht te reguleren.
- Kwaliteitsdifferentiatie: Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen "Goed" en "Afwijkend" (mindere kwaliteit), waarbij de prijs voor afwijkende producten gemiddeld 20% lager ligt.
- Uitschot: De toevoeging onderaan over "uitschot" is tekenend voor de schaarste in 1943. Producten die normaal gesproken als afval zouden worden beschouwd, worden nu officieel gereguleerd en tegen 50% van de prijs van 'afwijkende' producten verkocht. Niets mocht verloren gaan.
- Gedetailleerde Sortering: De precisie waarmee producten worden gecategoriseerd (bijv. de diameter van prei of de hoeveelheid stuks per kg witlof) toont de verregaande overheidsbemoeienis met de handel aan. In maart 1943 bevond Nederland zich in het vierde jaar van de Duitse bezetting. De voedselvoorziening werd steeds nijpender. Het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVVO) speelde een centrale rol in het beheersen van de markt. Hoewel deze officiële prijzen golden voor de legale handel (veilingen en winkels), tierde de zwarte markt welig, waar prijzen vaak vele malen hoger lagen dan hier vermeld. De circulaire verwijst naar de "Prijzenbeschikking 1941", het wettelijke kader dat de bezetter gebruikte om de economie naar zijn hand te zetten. De vermelde appelrassen zoals de 'Cox Oranje Pippin' en 'Goudreinet' zijn klassieke rassen die destijds de standaard vormden in de Nederlandse fruitteelt.